Delfts bier deel 7: brouwende kloosterlingen

In voorgaande weken stelden we vast dat er in Delft op grote schaal bier gebrouwen werd. Zo’n 200 grote en kleine brouwerijen produceerden hun gerstenat voor zowel de lokale markt als voor de export. 

Door Jeroen Stolk

Het werd op onze schepen meegenomen in alle windrichtingen (zie ons online archief van 5 oktober jl. ‘zuur bier’). In de middeleeuwen werd bier aanvankelijk als thuisnijverheid gebrouwen, doorgaans door vrouwen. Omdat koken één van de stappen in het brouwproces was, kon bier veilig gedronken worden. Het was veiliger dan water en door de aanwezige alcohol bleef het ook enigszins steriel. Ook in kloosters werd om die reden bier genuttigd. Om de inkomsten te vergroten begon men daar eigen bier te brouwen. Bovendien hoefde men bier voor eigen consumptie nu niet meer elders te betrekken. Omdat in de kloosters ofwel mannen dan wel uitsluitend vrouwen verbleven, werd in mannenkloosters het bier nu door mannen gebrouwen. Op een uitzondering na begon men pas na de 12e eeuw ook buiten de kloosters brouwerijtjes op te zetten. Van Delft met haar vele brouwerijen en kloosters mag verwacht worden dat onze kloosterlingen massaal aan het bierbrouwen geslagen zijn. Toch is daarvan gek genoeg geen enkel spoor gevonden. Als er al bier gebrouwen werd in kloosters, zijn de grootste kanshebbers orden als de Franciscanen, Canonessen Maria Magdalena / Regel van Augustinus (soortgelijke situatie als bij Koningsveld) en Premonstratensian Canonesses (Koningsveld). Koningsveld was een proosdij voor vrouwen, destijds gelegen tussen de huidige Rotterdamseweg, het kanaal en het Abtswoudsepad. Hoewel niet voor honderd procent uit te sluiten is dat in de Delftse kloosters bier gebrouwen werd, is de kans daarop minimaal. En dan nog vermoedelijk slechts voor eigen gebruik. Tot de tijd waarop het tegendeel wordt aangetoond moeten we er van uitgaan dat wat bijgaande afbeelding betreft, slechts de bierdrinkende monnik op Delft van toepassing was en zijn brouwerij slechts op fantasie berust.