Delfts bier, zuur bier

DELFT - De voorgaande weken doken we onder in het Delftse bier en de daarmee samenhangende graanhandel. Hoewel er een behoorlijke slok bier gedronken werd en wordt, was niet al het bier bestemd voor consumptie. 

Door Jeroen Stolk

Vandaag de dag beschikken we over een breed scala van reinigingsmiddelen, elk voor een specifiek doel. In voorgaande eeuwen lag dat op synthetisch gebied anders, dus moest men inventief zijn. De schoonmaakmiddelen hadden daarom vooral een biologische oorsprong. Azijn was één van de middelen die breed werden toegepast. Azijn wordt veelal uit wijn gemaakt, maar in feite kan azijn uit elke alcoholische drank worden gegenereerd. Bier was goedkoop en overvloedig voorhanden. Het is daarom een vanzelfsprekendheid dat bier veelvuldig werd aangewend voor de vervaardiging van azijn. Delft vormde daarop geen uitzondering. Zo woonde azijnmaker Engelbrecht Willems in 1587 pal naast brouwerij ‘Het Vliegende Hert’ aan de oostzijde van de Voorstraat. En in 1614 verkocht Jacob Adriaensz. van Adrichem het bierhuis achter zijn brouwerij “De Diamant Ring” (westzijde Oude Delft) aan azijnmaker Hendrick Claesz. Ook bierazijnmaker Michiel Vrouling was als zodanig in Delft actief. Hij verklaarde in 1662 dat alle bieren die gebrouwen werden om azijn te maken nooit 2 stuiver per ton hadden gekost. Bierazijn werd gemaakt door bier zonder hop aan de buitenlucht bloot te stellen. De alom in de lucht aanwezige azijnzuurbacterie kon daardoor haar werk doen. Dit proces nam meerdere maanden in beslag.
Een akte uit 1649 leert ons dat 200 halve oxhoofden (oude inhoudsmaat) met Delfts-Engels bier dat in Delft gebrouwen was naar ‘de Cripes-eilanden in Westindien’ was verscheept maar na 4 maanden bij aankomst zuur was. Hier had de azijnzuurbacterie haar werk dus spontaan gedaan. Terwijl het bier dat bij brouwerij Van der Maerckt in Delft gebrouwen was, nog een maand na aankomst goed was. De akte is opmerkelijk omdat een Delftse brouwerij “Van der Maerckt’ tot op heden onbekend was. Maar onderzoek hiernaar bracht duidelijkheid. U leest hier binnenkort meer over. Niet bekend is, van welke brouwerij het Delfts-Engels bier afkomstig was.