Delfts bier, brouwer op de vlucht

Willem de Kooningh was op de vlucht. De brouwerij had het gelaten voor wat het was en vertrok met onbekende bestemming. Weg uit Delft! Ver weg uit Delft; naar een plaats waar niemand hem zou kennen. 

Door Jeroen Stolk 

In het dagelijks leven was Willem opperbrouwer en meesterknecht bij brouwerij De Vis aan de oostzijde van de Voorstraat (ter hoogte van het huidige huisnummer 56), maar dat was vanaf nu verleden tijd. Nooit zou hij in Delft terugkeren. 

Schouwspel
Het was eind november 1730, maar zijn problemen waren buiten zijn schuld al op 12 januari in Utrecht begonnen. De koster van de Domtoren aldaar had op die dag voor het gerecht een verklaring afgelegd. Hij had het met eigen ogen gezien! Het delict vond plaats in de Michaëlskapel van de Dom, althans wat daar nog van restte nadat er in 1674 een zware storm had huisgehouden.

Vanuit de kosterswoning, die hoger gelegen was, kon hij het tafereel via het hijsluik gadeslaan. Koster Josua Wilts was niet de enige die getuige van het gebeurde was geweest; ook zijn twee kinderen hadden het schouwspel met een scherpe blik kunnen gadeslaan. Schuldige was de plaatselijk kalkdrager Gilles van Baaden. 

Vonnis
Voor het oog van de koster en zijn kroost bedreef de snoodaard seks met….een man! Gilles was niet de enige want de locatie bleek dé ontmoetingsplaats te zijn voor homo’s. De rechtbank nam deze misdaad zeer serieus en veroordeelde Gilles ter dood. Het vonnis werd op 31 maart door middel van verwurging ten uitvoer gebracht. De Utrechtse rechtbank lichtte andere steden in de Republiek in, waarop een heuse heksenjacht op homoseksuelen ontstond.

Het gevolg was dat een groot aantal mannen, uit alle lagen van de bevolking, veroordeeld werden. Ze kregen ofwel de doodstraf dan wel werden ze verbannen. Ook onze opperbrouwer Willem de Kooningh werd voor het gerecht gedaagd wegens ‘de gruwelijke zonde van sodomie’, zoals homoseksuele gemeenschap genoemd werd. Maar Willem nam de kuierlatten en verscheen niet voor de Delftse Vierschaar. 

Levenslange verbanning
Bij verstek werd hij veroordeeld tot levenslange verbanning uit Holland en Friesland. En brouwerij de Vis? Daar werd nog tot 1758 bier gebrouwen.