Het Delft van Toen: Maria van Jessekerk

DELFT – Onze mooie stad heeft een paar heel iconische gebouwen. Zo ook de Maria van Jessekerk, een neogotisch monument dat de katholieke geschiedenis van de stad representeert. Tijdens een rondleiding van Johan Herrenberg en Frank Pirovano, beide vrijwilligers, komen de vele verhalen van de kerk weer naar boven.

Door: Doris Steijger

Schuilkerk
In de zestiende eeuw koos het stadsbestuur van Delft voor het protestantisme, waarna katholieke diensten officieel werden verboden. Voor het katholicisme was het de tijd van de schuilkerken.
‘Dit schilderij ziet er qua stijl net iets anders uit dan de rest van de kerk,’ zegt Frank terwijl hij wijst naar een grote schildering achterin de kerk. ‘Dit schilderij is namelijk nog afkomstig uit een schuilkerk die precies op deze plek stond.’ Een van de vele stukjes Delftse geschiedenis in het gebouw.

Ontwerp van de kerk
Met de grondwetswijziging van 1848 kwam volledige godsdienstvrijheid, en in 1875 begon de bouw van de huidige neogotische kerk. In 1882 werd de nieuwe kerk plechtig ingewijd. De kerk is gebouwd in de vorm van een kruis en wordt bekroond met twee torens die verwijzen naar de Oude en Nieuwe Kerk van Delft. Deze symboliek is niet toevallig: de Maria van Jessekerk was de eerste katholieke kerk die na de Reformatie weer in het centrum van de stad werd gevestigd. Daarmee markeert zij een terugkeer naar zichtbaarheid voor de Delftse katholieken, die zich eeuwenlang schuil moesten houden.
In de loop der tijd is het interieur van de kerk verrijkt met kunstwerken, glas-in-loodramen en houtsnijwerk. Veel daarvan werd geschonken door parochianen. ‘Een kerk wordt niet door de staat betaald. Het wordt allemaal betaald door de parochianen,’ aldus Johan. ‘Je knielt, je ruikt, je zingt,’ zegt hij. ‘Alles is visueel en zintuiglijk in een katholieke kerk.’

Maria van Jesse
Oorspronkelijk gewijd aan Sint Jozef, draagt de kerk sinds 1971 de naam Maria van Jesse. Een naam met een bijzondere geschiedenis die begint in een ander iconisch gebouw van Delft: de Oude Kerk. ‘In de veertiende eeuw werd een jonge vrouw bij het Maria van Jessebeeld in de Oude Kerk op wonderbaarlijke wijze genezen van haar blindheid’, vertelt Frank. Het wonder maakte Delft tot een van de grootste Mariabedevaartsoorden van de noordelijke Nederlanden. Begin 20e eeuw werd he verhaal nieuw leven ingeblazen. ‘In 1939 vond men een beeld uit dezelfde tijd dat sterk leek op het oorspronkelijke. Een speciale kapel werd gewijd aan Maria van Jesse, en de jaarlijkse ommegang ter ere van het wonder werd hervat.’

De band met Delft
Frank heeft een diepe band met de kerk. ‘Mijn ouders en grootouders zijn hier getrouwd,’ vertelt hij trots. Voor hem is de kerk een plek van familiegeschiedenis en verbondenheid. ‘Zo ging dat in de tijd van de verzuiling. Ik zat op de Rosaschool hier vlakbij, waar ik les kreeg van nonnen. Ik vind het leuk om als vrijwilliger hier een steentje bij te dragen, omdat ik zulke fijne herinneringen heb.’ Johan kwam pas in 2014 bij de kerk. Als kleinzoon van een Surinaamse dominee kwam hij pas in 2014 tot het katholicisme. ‘Ik merkte toen met terugwerkende kracht dat dat geloof... altijd al in mij aanwezig was geweest.’

Huidige tijd
De toekomst van de kerk is onderwerp van zorg en hoop. Sommige kerken in Delft moesten sluiten, andere fuseerden. ‘Drie gemeenschappen moesten elkaar dus vinden,’ vertelt Johan. In een tijd waarin het kerkbezoek daalt, heeft de Maria van Jessekerk een verrassende wending genomen. Dankzij de aanwezigheid van de TU Delft en de groei van de internationale studentenpopulatie bloeit er een nieuwe gemeenschap op. Johan vertelt: ‘We hebben veertien nieuwe mensen, waarvan tien deze Pasen gedoopt worden,’ zegt Johan. ‘Juist veel jongeren zoeken de gemeenschap van de kerk merken wij in de afgelopen tien jaar.’