Het Delft van Toen: Chris Tazelaar

DELFT - Deze keer nemen we een bijzondere afslag in onze reis door de geschiedenis en beginnen niet in Delft zelf, maar in een stukje Italië, namelijk de Italiaanse Ambassade. Op vrijdag 14 maart vond daar een ceremonie plaats waarin ambassadeur Giorgio Novello de volgende woorden uitsprak: “Hierbij benoem ik Chris Tazelaar tot Ridder in de Orde van de Ster van Italië.” Deze eervolle onderscheiding ontving hij vanwege zijn verdienstelijke werk in het vertalen en toegankelijk maken van het gedachtegoed van de Italiaanse filosoof en humanist Francesco Petrarca.

Door: Doris Steijger

Chris groeide op vlak bij Delft. Zijn eerste ontmoeting met de stad was in 1950 en allesbehalve geruststellend. ‘Ik was negen en ging met een vriendje een eindje fietsen. We verdwaalden en belandden per ongeluk in Delft. Dat was best eng. De smalle straatjes, het drukke verkeer en vooral de bussen die nog dwars door de stad reden, maakten grote indruk op me. Thuis kreeg ik bovendien flink op mijn donder.’ Inmiddels is zijn gevoel over Delft veranderd. ‘Nu kom ik er graag, we wandelen er vaak en bezoeken musea. Maar fietsen door de stad? Dat zou ik nog steeds niet graag doen,’ voegt hij glimlachend toe.

Leraar in de klassieke talen
Dat Chris zich later zou wijden aan de klassieke talen, lag niet voor de hand. ‘Ik was een eigenwijs jongetje, leergierig en nieuwsgierig. Op een dag zei ik tegen mijn vader: “Ik wil Latijn leren.”’ Dat betekende dat hij naar het gymnasium moest, een keuze waar het hoofd van de lagere school twijfels bij had. ‘Hij zag mij liever timmerman worden. Ironisch genoeg heb ik later veel met hout gewerkt, maar mijn hart lag bij de klassieke talen.’ Zijn academische carrière verliep voorspoedig. Binnen zes jaar behaalde hij zijn doctorandus-titel en begon hij als leraar klassieke talen op zijn oude school.

De ontmoeting met Petrarca
Zijn interesse in Petrarca ontstond toevallig. Een vriend vroeg hem een artikel te schrijven over een Italiaanse dichter en humanist uit de 14e eeuw. ‘Ik wist nauwelijks iets van hem, maar het leek me een uitdaging.’ In bibliotheken en archieven zocht hij naar werk van Petrarca. ‘Uiteindelijk vond ik een klein boekje met de Latijnse tekst van Petrarca’s brief over de beklimming van de Mont Ventoux. Vanaf dat moment was ik gegrepen.’ Wat hem vooral aantrekt in Petrarca is diens innerlijke strijd. ‘Hij wilde enerzijds een deugdzaam leven leiden, volgens de klassieke en christelijke idealen. Maar anderzijds zocht hij ook erkenning en roem. Die tegenstrijdigheid maakt hem zo menselijk.’ Chris ziet hierin een parallel met de huidige tijd: ‘Ook nu zie je machthebbers die zich graag op de borst kloppen, maar weinig nadenken over moreel handelen.’ Inmiddels heeft Chris zes vertalingen van werk van Petrarca gepubliceerd. Petrarca schreef zo’n zeshonderd brieven. ‘Ik hoop ze ooit allemaal vertaald te hebben. Het is meer dan een hobby; het is mijn manier van leven.’

Petrarca inspireerde Delft
Niet alleen voor Chris, maar ook voor enkele beroemde denkers is Petrarca belangrijk, zoals Erasmus, Spinoza en onze eigen Hugo de Groot. Deze beroemde Delvenaar liet zich inspireren door klassieke filosofen en humanisten als Petrarca. Delft is altijd een stad van kennis en kunst geweest, en de invloed van grote denkers blijft er voelbaar. De erfenis van deze grote geesten leeft voort en verbindt het Renaissance-Italië van Petrarca met het Delft van Hugo de Groot, Vermeer en uiteindelijk Chris Tazelaar, die met zijn vertalingen een brug slaat tussen verleden en heden.

Een bekroning op het werk
Chris’ boeken kregen lovende recensies en hij ontving een prestigieuze Italiaanse onderscheiding. Toch blijft hij bescheiden. ‘Ik schrijf, mensen mogen het lezen, maar ik blijf liever op de achtergrond.’ Zijn passie voor Latijn en de klassieke wereld vult zijn dagen. ‘Ik verdien er niets aan, maar zonder schrijven zou ik ongelukkig zijn.’ En dus vind je hem dagelijks achter zijn bureau, vertalend en schrijvend. Chris’ nieuwste boek: ‘Petrarca, Brieven van een bejaard man’ is net verschenen en ligt nu in de boekhandel.