Het Delft van Toen: De Wereldwinkel

DELFT – Een winkel in een oude bus, een actieclub die begon met rietsuiker en een lookalike van Maxima – de Wereldwinkel in Delft heeft een kleurrijk verleden. Tegenwoordig is het een plek waar mensen unieke en fairtrade producten kunnen kopen. Herman de Wolff is voorzitter van de vrijwilligersvereniging die de Wereldwinkel in stand houdt.

Door: Doris Steijger

Een actiegroep met een missie
De eerste Wereldwinkel in Nederland opende in 1969 zijn deuren in Breukelen. Delft volgde een jaar later, in een periode waarin eerlijke handel steeds meer aandacht kreeg. ‘In die tijd werden er door landen hoge importheffingen opgelegd op producten uit ontwikkelingslanden. Een goed voorbeeld hiervan is rietsuiker, nu niet meer weg te denken uit de supermarktschappen. Dat was natuurlijk heel tegenstrijdig, zeker in een periode waarin ontwikkelingssamenwerking juist opkwam.’

Met dat besef ontstonden er in Nederland actiegroepen die aandacht vroegen voor eerlijke handel. In Delft leidde dat tot de oprichting van een Wereldwinkel, waar onder andere rietsuiker werd verkocht. Maar de winkel was in die tijd niet alleen een plek om producten te kopen; het was ook een ontmoetingsplek waar activisten nadachten over ontwikkelingssamenwerking en handel. ‘Er werd veel vergaderd, waarschijnlijk met sigaretten en socialistische boeken,’ grapt Herman. ‘Het was een plek waar mensen samenkwamen om te praten over hoe de wereld eerlijker kon worden.’

Van achterkamertje tot bus
De eerste locatie van de Wereldwinkel was bescheiden: een achterkamertje in een pand achter een galerie. Maar al na een jaar verhuisde de winkel naar een opvallender plek: een oude RET-bus die op de hoek van de Molslaan en de Beestenmarkt stond. ‘Dat was echt een uniek concept,’ vertelt Herman. De oude RET-bus was misschien motorloos, maar barstte van de energie. ‘Klanten kwamen er binnen voor rietsuiker, activisten bespraken er hun idealen en de geur van versgezette koffie hing in de lucht’. Hoewel de bus een tijdlang een herkenbaar punt in de stad was, verhuisde de winkel uiteindelijk naar een vast pand aan de Vrouwenregt..

Van actie naar verkoop
In de loop van de jaren tachtig en negentig veranderde de Wereldwinkel langzaam van een pure actiegroep naar een volwaardige winkel. Dat was niet alleen een lokale trend in Delft, maar gebeurde landelijk. ‘De beweging besefte dat als je écht impact wilt maken voor producenten in ontwikkelingslanden, je niet alleen symbolisch producten moet verkopen, maar juist structureel volumes moet afnemen,’ legt Herman uit. ‘Dus werd de focus verlegd van voorlichting en activisme naar het runnen van een goedlopende winkel.’

Verhuizen naar de binnenstad
Tot 2005 zat de Wereldwinkel in een pand aan de Lange Geer, maar de locatie was niet ideaal. Het lag buiten het kernwinkelgebied en was daardoor minder goed bereikbaar. ‘We hadden daar trouwe klanten, maar het waren vooral mensen die ons echt kenden en specifiek kwamen voor hun producten,’ vertelt Herman. ‘Dat was anders dan nu, waar veel mensen langslopen en spontaan binnenkomen.’ De winkel verhuisde naar de Choorstraat. ‘Bij de officiële opening van de winkel hadden we een lookalike van Maxima uitgenodigd voor de openingshandeling. We voerden toen een campagne voor nieuwe vrijwilligers onder het motto ‘Bent u de nieuwe Max(ima) Havelaar?’. Al ‘s ochtends vroeg zat een oud mannetje op het bankje voor de winkel te wachten op de opening. Bijna kwijlend. Wat bleek? Hij kwam voor Maxima!’

Ondanks de uitdagingen blijft de Wereldwinkel in Delft een bijzondere plek. Het is een winkel met een verhaal, waar producten niet alleen mooi en uniek zijn, maar ook bijdragen aan een eerlijke wereldhandel. Dit kan ook weleens van pas komen, zo blijkt: ‘Ik had een keer een klant die net naar Indonesië was geweest, maar hun koffer zat te vol om nog souvenirs mee te nemen,’ voegt een vrijwilliger toe. ‘Dan kopen ze het hier en doen net alsof ze het zelf hebben meegenomen!’