Het Delft van Toen: Tijn Noordenbos

DELFT - Wie in Delft de naam Uit de Kunst hoort, denkt meteen aan dat markante pand met de telefooncel ervoor. Al meer dan veertig jaar is dit een plek waar kunst, kleding, koffie en talloze verhalen samenkomen. Achter die naam schuilen Tijn Noordenbos en zijn vrouw Annemiek van der Leck. Samen begonnen ze in 1982 hun winkel, en niet veel later ook een koffiehuis.

Door: Doris Steijger

Prettig gestoorde meubels
Voordat Uit de Kunst zijn vorm kreeg, begon Tijn met iets dat hij een winkel die hij ‘Prettig gestoorde meubels’ noemde. In een kleine werkplaats in Delft ontwierp en maakte hij stoelen, tafels en kasten die altijd nét een tikje anders waren. ‘Een beetje een kruising tussen kunst en meubel,’ vertelt hij. ‘Meestal was het wel functioneel. Je kon er wel op zitten, of gebruiken. Maar het was altijd iets aparts.’ Het waren stukken die niet alleen een huis vulden, maar ook een glimlach opriepen - precies zoals Tijn het bedoeld had. Terwijl Tijn werkte in een pand achter de Voldersgracht, begon Annemiek een galerij in een voormalig stomerijtje, aan de Oude Delft. ‘Zo hebben we elkaar ontmoet, in Delft. We werden verliefd en dachten dan gaan we samen een eigen bedrijfje beginnen.’ Uit die toevallige ontmoeting ontstond Uit de Kunst – een gezamenlijke droom die veertig jaar later nog steeds voortleeft. Aanvankelijk vulden Tijn en Annemiek hun zaak met wat ze zelf maakten: meubels en kleding. ‘Ik maakte meubels, Annemiek kleding. En aan de muur hingen kunstwerken,’ vertelt Tijn. ‘Daarmee heette het ook eigenlijk in eerste instantie: Galerie Uit de Kunst.’

Een paar jaar later kwam er een koffiehuis bij. ‘In 1985 begonnen hier andere mensen een koffietent, die heette Expresso. Na vijf jaar stopten zij en dachten wij: nou ja, dan doen wij dat er wel bij. Ik was 35, dus dat ging allemaal nog wel. Vanaf toen hadden we een winkel én een koffiehuis.’ Het bleek een gouden combinatie. Uit de Kunst was één van de eerste plekken in Nederland waar horeca en detailhandel samenkwamen. Toch bleek het runnen van twee zaken ook zwaar. ‘We hebben altijd veel personeel gehad voor het koffiehuis, vaak studenten. Maar de zorgen bleven. En nu, na zoveel jaar, merken we dat het tijd is om een stap terug te doen.’

De telefooncel
Wie Uit de Kunst zegt, zegt telefooncel. Het mintgroene hokje voor de deur is misschien wel de meest herkenbare blikvanger van de zaak. ‘Die telefooncel heeft een heel verhaal,’ lacht Tijn. Ooit liep er een oude tunnel onder de straat, die instortte na werkzaamheden. Tijn liet de tunnel dichtstorten, maar besloot iets te plaatsen op het luik dat ervoor lag. ‘Toen dacht ik: wat past daar nou precies op? Een telefooncel!’ De telefooncel groeide uit tot een mini-expositieruimte. ‘Er zijn de gekste dingen in gebeurd. Iemand heeft er zelfs een maand in geslapen. Een ander zette hem helemaal vol met bakstenen. En natuurlijk zijn er talloze kleine exposities in gehouden.’

Papegaaien en koffie
Naast de kunst, koffie en telefooncel was er nog een ander element dat Uit de Kunst onvergetelijk maakte: de papegaaien die jarenlang achterin de zaak woonden. ‘Eentje heette Joop, die kon praten als de beste. Hij liep door de serre, ging bij gasten op de stoel zitten en praatte vrolijk mee. Als iemand aan de telefoon zat, zei hij ‘Hallo, ja, ja’, alsof hij het gesprek overnam. En tijdens het kas tellen riep hij getallen mee. Hilarisch.’ Ook de tweede papegaai had zijn charme: ‘Die zong het Feyenoordlied.’

Kunst in de stad
Na zijn meubelcarrière - ‘het werd gewoon te zwaar’ - richtte Tijn zich volledig op kunst. Zijn werk is overal in Delft te zien. ‘Ik maak veel straatkunst. Illegaal soms, op deuren of elektriciteitskastjes. Je herkent mijn rechte mannetjes overal in de stad.’ Daarnaast organiseerde hij talloze acties en projecten in de stad, van teksten met grote Scrabbleletters op de Markt tot protestacties bij ambassades. Zijn betrokkenheid werd beloond met een lintje en de stadspenning van Delft. Nu doet hij een oproep aan Delft: ‘Ik ben een arme oude kunstenaar opzoek naar een leuke plek om kunst te maken.’