Het Delft van Toen: Ramon Dykgraaf

DELFT – Achter de deuren van het monumentale pand aan de Oude Delft 210 schuilt een wereld van kunst. In dit paradijselijke huis woont Ramon Dykgraaf samen met zijn partner Marc Cals. Wat begon als een persoonlijke passie voor kunst, groeide uit tot een laagdrempelig kunstinitiatief dat inmiddels honderden bezoekers per editie trekt: ‘De Kunstkamer is echt een feestweekend,’ zegt Ramon enthousiast.

Tussen scalpel en penseel
Ramon werd geboren in Geleen, vlak bij Maastricht. Zijn liefde voor kunst ontwikkelde zich al vroeg. ‘Ik was twaalf toen ik begon met het verzamelen van kunstige dingen. Kunst is voor mij een taal, een manier om emotie over te brengen.’ Zijn jongensdroom was dan ook om naar de kunstacademie te gaan. Toch koos hij voor een andere passie en ging geneeskunde studeren in Leuven. ‘Wat als ik als kunstenaar nauwelijks rond zou komen? Ik was het gewend om op vakantie te gaan, om mooie schoenen te kunnen kopen. Die zekerheid wilde ik niet zomaar opgeven.’

Hij vertelt hoe hij als kind theatertjes bouwde van encyclopediekaften, gordijntjes maakte, lichtjes monteerde. Creativiteit zat al vroeg in zijn bloed. ‘Opereren is ook creatief,’ zegt hij. ‘Je moet kunnen denken met je handen.’ Hij heeft nooit spijt gehad van zijn keuze. Maar de kunst bleef, als een stille stroom die zich een weg bleef banen door zijn leven.

Na zijn opleiding ging hij aan het werk als gynaecoloog in het Erasmus MC. Hij woonde ook in Rotterdam. ‘Een multiculturele stad vol energie. Maar ik verlangde ook naar een kleinere, historische stad.’ Die vond hij... ‘Op een voorjaarsdag in maart liepen we hier in Delft rond, de zon scheen, er was een brocantemarkt en we dachten meteen: hier moeten we gaan wonen.’

Een monument met ziel
Heel toevallig kwam een prachtig monumentaal pand op hun pad. Het pand werd met liefde en oog voor detail gerestaureerd. Geen modernistische ingrepen, geen aluminium kozijnen in een 15e-eeuwse gevel. ‘We hebben alles wat oud was behouden. Alles gekoesterd. Niet alleen voor onszelf, maar voor de toekomstige bewoners.’

De stenen vertellen een verhaal, en hij voelt zich verantwoordelijk voor het doorvertellen ervan. ‘Wij zijn voorbijgangers,’ zegt hij terwijl zijn hand zacht de houten lambrisering raakt in zijn woonhuis, een monumentaal pand uit 1480. ‘Dit huis heeft al zoveel levens gekend. Wij mogen er even voor zorgen.’

In de eetkamer prijkt een wandbekleding die hij en Marc zelf ontwierpen: Dining Room Forest. Een sprookjesachtig bos vol symboliek: een ooievaarsnest als knipoog naar zijn beroep, gloriosa-bloemen ter ere van een goede vriendin, en een korenwolfje, ‘een diertje dat alleen in Limburg voorkomt,’ zegt hij met een fonkeling in zijn ogen.

Een thuis voor kunst
Het was geen toeval dat in zo’n huis de Kunstkamer werd geboren – een kunsttentoonstelling die zich niet afspeelt in een galerie, maar in een thuis. Samen met galeriehouders Joke en Simone van Galerie Terra en zijn partner Marc bedacht Ramon het concept: een weekend per jaar opent hun huis. Geen white cube, geen afstand. ‘Kunst in een leefruimte,’ zegt hij. ‘Onze eigen collectie gaat naar boven, en dan geven we het huis aan de kunst.’ De kunstenaars zijn zelf aanwezig, de bezoekers drinken een glas wijn en praten – of zwijgen – over wat ze zien en voelen.

Soms staat iemand stil, ogen vochtig, ademloos voor een werk. ‘Dat gebeurde laatst nog,’ vertelt Ramon. ‘Een vriendin van de opleiding zag een grafiettekening van Mirjam Abraas. Ze kreeg tranen in haar ogen. En ze zei alleen maar: “Ik koop het.” Dát is wat kunst moet doen. Je hart raakt, zonder omweg.’

De Kunstkamer is intussen een fenomeen. De naam trekt verzamelaars, collega’s, buurtbewoners en nieuwsgierige passanten. Elke editie telt honderden bezoekers, en de kunstverkoop doet niet onder voor die van professionele galeries. Maar dat is bijzaak, benadrukt Ramon: ‘Het is geen commerciële onderneming. Het is een ontmoeting. Tussen mensen en kunst.’