Gaan we in Delft betalen per afvalzak?

DELFT - Na een uitvoerig commissiedebat stond de raad van Delft afgelopen donderdag opnieuw stil bij het voorstel ‘Afvalbeleidsplan Grip op Delfts Afval 2025-2030’. Het plan beoogt zowel de voortzetting van het bestaande afvalbeleid als onderzoek naar nieuwe maatregelen. Een meerderheid van de raad, bestaande uit ChristenUnie, D66, GroenLinks, PvdA, SP, STIP en Volt, stemde voor het voorstel, terwijl de tegenstemmen kwamen van CDA, Hart voor Delft, Onafhankelijk Delft en VVD.

Royal Haskoning heeft in een onderzoek aangegeven dat het eerder ingevoerde systeem van Nieuwe Inzamelen een positieve stap was, maar dat er nog ruimte voor verbetering is, met name in de scheiding van keukenafval, papier, glas en textiel. Door het scheiden van afval voor bewoners zo eenvoudig mogelijk te maken, verwacht men dat zij hun afval beter zullen scheiden. Voor hoogbouwgebieden wordt onderzocht of nascheiden een betere optie is dan het apart inzamelen van plastic en verpakkingen. Bij kleinschalige hoogbouw lijkt scheiden bij de bron nog steeds een haalbare optie te zijn. Dit zou de efficiëntie van afvalverwerking in deze gebieden kunnen verhogen. Het college wil tevens de mogelijke invoering van een recycletarief (resttarief oftewel diftar) en een grofvuiltarief onderzoeken. Daarnaast worden innovatieve oplossingen zoals perscontainers en slimme afvalbakken voorgesteld. Ook wordt bekeken of verzamelcontainers voor restafval afsluitbaar kunnen zijn met elektronische toegangscontrole.

Kritiek
De oppositie uitte kritiek op het beleidsplan, waarbij werd gesteld dat het voornamelijk onderzoekstapjes bevat in plaats van concrete verbeteringen. De Delftse VVD kwam al voorafgaand aan het debat met kritieken. Vooral het idee om te betalen per afvalzak stuitte op verzet. “Bij het lezen van het afvalbeleidsplan leek het even alsof we een sprookje aan het lezen waren, met de boodschap: ‘beste gemeenteraad, gaat u maar rustig slapen, alles komt goed’. De werkelijkheid is anders”, aldus de VVD. Volgens de partij leidt het huidige afvalbeleid in Delft tot hoge kosten, veel restafval en ergernis over de vele afvalbakken in tuinen. De VVD vindt dat het nieuwe plan weinig duidelijkheid biedt over hoe deze kosten verlaagd kunnen worden of hoe het ongemak voor de Delftenaren kan worden verminderd. De ideeën die het college wél heeft, kunnen niet op veel enthousiasme rekenen van de partij. Zo wil het college een onderzoek doen naar de mogelijkheden van een restafvaltarief, wat neerkomt op betalen per afvalzak. “Dat is gewoon een verkapte belastingverhoging. Geen enkele vergelijkbare gemeente doet dit. Waarom dan wel in Delft?” Een ander idee van het college dat op kritiek kan rekenen is om Delftenaren te laten betalen voor het laten ophalen van grof afval. VVD: “Dit is funest voor mensen die zelf geen mogelijkheden hebben om hun grof afval weg te brengen. Zij zullen hun afval nu illegaal dumpen.” Ook CDA en Hart voor Delft spraken zich duidelijk uit tegen de eventuele invoering van diftar, omdat dit systeem in geen vergelijkbare gemeente is ingevoerd. Zij vrezen dat dit de kosten voor bewoners zal verhogen en zal leiden tot meer illegale dumping.

Moties
Een amendement van CDA en ChristenUnie, dat beoogt om Delft geen eigen onderzoek naar diftar te laten doen maar de raad later te informeren over onderzoeken in vergelijkbare gemeenten, werd unaniem aangenomen. Het amendement ‘Behoud Halen zonder te Betalen’ van VVD, Onafhankelijk Delft en CDA werd door de meerderheid van de raad verworpen, wat betekent dat het college naast een onderzoek naar het resttarief ook zal kijken naar de effecten van een tarief voor het ophalen van grofvuil. CDA en VVD dienden de motie ‘Breng kosten twee systemen in beeld’ in, om de kosten van het huidige PMD-inzamelsysteem te vergelijken met die van nascheiding. Deze motie werd door de meerderheid van de coalitiepartijen en Volt verworpen. De motie ‘Betrekken van burgers en bedrijven bij afvalreductie’ van GroenLinks en Volt werd door de meerderheid aangenomen. Deze motie vraagt om meer aandacht voor afvalreductie en een grotere betrokkenheid van bewoners en bedrijven. Het college moet in het derde kwartaal van 2025 rapporteren over de voorgenomen participatiemethode. Een ruime meerderheid, met uitzondering van Hart voor Delft en VVD, stemde in met de motie ‘Een eerlijk, draagkrachtig en solidair afvalbeleid’ van ChristenUnie, CDA en D66. Deze motie draagt het college op om bij de uitwerking van het afvalbeleid de principes van eerlijkheid, draagkracht en solidariteit expliciet terug te laten komen. Dit moet ervoor zorgen dat de uitvoering goed doordacht is en de kosten eerlijk verdeeld worden over alle inwoners, ongeacht hun woonlocatie, woonsituatie of levensfase.