Kadernota 2024: ‘Door op de ingeslagen weg’

DELFT - Delft staat voor significante financiële uitdagingen. Dat blijkt nogmaals uit de Kadernota 2024, die vorige week door het college werd gepresenteerd aan de gemeenteraad. 

De Kadernota 2024 markeert de helft van de collegeperiode en vormt een belangrijke bouwsteen voor de Programmabegroting 2025-2028. Deze nota biedt inzicht in de voortgang van de doelen die in samenwerking met de gemeenteraad zijn vastgesteld. De ambitie om Delft verder te ontwikkelen als een toekomstbestendige stad staat centraal, maar de nota onthult ook aanzienlijke financiële uitdagingen. 

Ruimte verbetering
Het college heeft de afgelopen twee jaar positieve resultaten behaald als we kijken naar de harde doelstellingen en indicatoren uit het coalitieakkoord. Zo zijn er veel woningen gebouwd, is het aantal misdrijven afgenomen, is de werkeloosheid gedaald, is de bereikbaarheid verbeterd en zetten ze grote stappen in de CO2 -reductie. De samenwerking met diverse partners en andere overheden heeft geleid tot substantiële investeringen. Toch is er ruimte voor verbetering, stelt ook het college zelf. “Te veel Delftenaren voelen zich eenzaam. Ook zien we dat extra inspanning nodig is onder inwoners om onze duurzaamheidsdoelen te behalen. We krijgen signalen van onzichtbare onveiligheid en ondermijning. En de waardering voor onze bereikbaarheid blijft achter.”

Accenten
Delft zet zijn koers voort om dit te verbeteren, met vijf duidelijke accenten: kansrijk voor iedereen, ruimte voor wonen, een gezonde en veilige stad, een duurzame stad, en economische kracht. De gemeente blijft zich hierbij richten op drie grote opgaven: Delft-West, Innovatiedistrict Delft en de energietransitie. Dit alles om Delft te versterken als een duurzame, vitale en inclusieve stad. Martina Huijsmans, wethouder Financiën: “Samen met de stad werken we aan een Delft dat nu en in de toekomst ruimte biedt om fijn te wonen, leven, ondernemen en ontmoeten.”

Mijlpalen
Enkele belangrijke mijlpalen van de afgelopen periode zijn de publicatie van de Armoedenota, die zich richt op bestaanszekerheid voor jong en oud, en de Woonvisie, die inzet op gemengde wijken en betaalbare, gezonde woningen. De uitvoering van deze plannen staat centraal in de komende jaren. Ook het landelijke Herdenkingsjaar Slavernijverleden was significant voor Delft, met het officiële excuus van het college op 19 december 2023 voor het slavernijverleden van de stad, wat het begin markeerde om samen met de stad de excuses een vervolg te geven. Daarnaast werkt Delft aan betere bereikbaarheid en leefbaarheid, met meer ruimte voor groen, lopen, fietsen en ontmoeten, inclusief de uitbreiding van het autoluwe gebied in de binnenstad. De economische kracht van de stad wordt versterkt, zoals blijkt uit het vastgestelde ontwerp voor het duurzame en toekomstgerichte museum Prinsenhof. In de uitvoering van de drie grote opgaven zijn ook grote stappen gezet. In Delft-West zijn een Alliantieraad en programmabureau opgericht voor het gebieds- en uitvoeringsplan. Plannen voor het Innovatiedistrict Delft, in samenwerking met de provincie Zuid-Holland, MRDH, TU Delft en ondernemers, moeten het gebied de komende 20 jaar aantrekkelijk maken voor wonen, werken, leren en ondernemen. De energietransitie is eveneens volop in ontwikkeling, met onder andere het investeringsbesluit voor de aanleg van een warmtenet in Voorhof en Buitenhof, waarop 6000 huurwoningen worden aangesloten. Dit begint eind 2025, samen met de afronding van de transportleiding WarmtelinQ.

Financiële uitdagingen
Ondanks de positieve ontwikkelingen, staat Delft voor significante financiële uitdagingen. De nota onderstreept dat gemeenten vanaf 2026 minder structurele middelen van het Rijk ontvangen. Dit dreigt een disbalans te creëren tussen de taken van de gemeente en de beschikbare middelen. Hoewel incidentele middelen voorlopig enige verlichting bieden, zijn deze niet voldoende om structurele tekorten op te vangen. De Kadernota benadrukt dat de gemeente vanaf 2026 scherpere keuzes moet maken om de financiën in balans te houden. Huijsmans: “We moeten voor de jaren 2026 en daarna zeer voorzichtig zijn en scherpe keuzes maken in wat we wel en niet kunnen doen. Om ons voor te bereiden op een toekomst waarin minder geld beschikbaar is, is in de kadernota 2024 een handelingsperspectief opgenomen voor het opvangen van tekorten. We onderzoeken daarin welke maatregelen nodig zijn. Deze werken we verder uit in de komende programmabegroting.” Samen met andere gemeenten en de VNG blijft Delft ook met het Rijk in gesprek voor voldoende financiering van gemeentelijke taken.

Investeringen
De gemeente zet in op duurzame investeringen in woningbouw, infrastructuur en de energietransitie. Deze investeringen worden ondersteund door incidentele middelen die nu beschikbaar zijn. Echter, voor nieuwe investeringen is er op dit moment geen financiële ruimte. Bovendien heeft Delft te maken met gestegen kosten door inflatie en hogere arbeidskosten, wat de financiële druk verder vergroot. De kosten voor het vernieuwen en verduurzamen van sport- en onderwijsvoorzieningen en gemeentelijk vastgoed zijn bijvoorbeeld toegenomen, wat extra uitdagingen met zich meebrengt. Ook in de jeugdzorg en de Wmo stijgen de kosten en lopen de tekorten van personeel op. “In lijn met de Hervormingsagenda Jeugd en het Regionaal Gezondheidsakkoord (RIGA) en Integraal Zorgakkoord gaan we in Delft investeren in de sociale basis en de samenleving versterken in de zorg voor elkaar, zodat niet elke hulpvraag een zorgvraag hoeft te worden.”

In juni bespreekt de gemeenteraad de kadernota met financiële voorstellen. Als de raad akkoord gaat, vormt deze de basis voor de begroting die de gemeente gaat opstellen voor de komende jaren.