Het Delft van Toen: Edward van Fessem

Door Doris Steijger

DELFT - Deze stad, doordrenkt van geschiedenis en charme, staat bekend om zijn smalle grachten, schilderachtige gebouwen en rijke ambachtelijke tradities. Te midden van de oude binnenstad is dan ook nog een uniek oud ambacht te vinden, namelijk de Stadskaarsenmakerij Delft. In de winkel staat Edward van Fessem (55), een man die een opmerkelijke reis heeft afgelegd van leraar tot kaarsenmaker.

Van Fessem is geen geboren Delftenaar, maar zijn band met de stad is diep geworteld. Als 9 maanden oude baby verhuisde hij vanuit Breda naar Delft. ‘Ik zou nooit in een andere stad willen wonen, 55 jaar later laat de stad mij nog steeds verbazen’, vertelt hij met een twinkeling in zijn ogen. Na een kort verblijf elders, tijdens zijn studie, keerde hij terug naar Delft, waar hij zich weer helemaal thuis voelde. Hij gaat te werk als leraar social work, bij het ROC Mondriaan. Vijfentwintig jaar is hij met veel plezier leraar geweest.

Onverwachte wending
Maar het verhaal van Van Fessem nam een onverwachte wending toen de Coronapandemie toesloeg en zijn leven drastisch veranderde. Als leraar bij ROC Mondriaan bevond hij zich plotseling thuis. Zo vertelt hij: ‘Niemand zag dat aankomen opeens zaten we allemaal thuis achter de laptop.’ Maar thuis achter de laptop gekluisterd zitten vond Van Fessem maar niks. ‘Na een lange dag thuis te hebben gewerkt wilde ik ook iets doen om te ontspannen. Naar buiten gaan was vaak ook geen optie als het slecht weer was. Dus wilde ik wat anders gaan doen, iets creatiefs.

Geconfronteerd met een zee van tijd en een behoefte aan creativiteit, ontstond het idee van kaarsen maken. ‘Ik zei toen thuis; ik moet iets creatiefs gaan doen. Mijn kinderen zeiden toen: Pa, wat ga je nou weer doen? Ik zei ja, ik ga kaarsen maken’, herinnert Van Fessem zich.

Het begon als een spontaan idee, maar groeide uit tot een bloeiend bedrijf. ‘Na 25 jaar zei ik mijn baan op. Ik begon in een klein atelier op de Lange Geer. Ongeveer een jaar lang heb ik daar gezeten om het ambacht te leren en te kijken of ik het daadwerkelijk leuk vond.’ Om het ambacht te leren heeft hij, heel modern, veel van uitlegfilmpjes geleerd in tegenstelling tot vroeger toen het ambacht van generatie tot generatie werd doorgegeven.

Creatieve ambacht
In een opwelling besloot Van Fessem dus om kaarsen te gaan maken, een uniek ambacht, passend bij de rijke geschiedenis van Delft. Na een periode van experimenteren en oefenen, opende hij ongeveer twee jaar geleden de deuren van de Stadskaarsenmakerij, gevestigd in een historisch pand in het hart van Delft. Hij vertelt over hoe hij bij dit pand terecht kwam: ‘Ik zag dat het hotel De Emauspoort op de Vrouwenregt vrij kwam. Dit was voor mij de gelegenheid om op een unieke plek in Delft te beginnen met een nieuwe ambacht. Althans het herintroduceren van het oude ambacht dan’, zo blikt Van Fessem terug.

De winkel
In zijn winkel, met uitzicht op de schilderachtige straten van Delft, dompelt Van Fessem zijn kaarsen in een grote ketel paraffine. Hij transformeert de lange lonten tot mooie witte kaarsen. Wanneer de kaarsen volledig gehard zijn, loopt hij verder naar achteren de winkel in. ‘Hier kleuren we de witte kaarsen, we hebben nu 32 kleuren staan. We kunnen allerlei patroontjes en allerlei verschillende kleurencombinaties maken’, zo gaat hij zijn rondleiding verder. Hij loopt nog wat verder naar achter in de winkel. ‘Hier zijn de mallen te vinden. Het leuke is dat we hier vrijwel alles kunnen maken. Iemand bedenkt wat leuks, we bestellen de mal en vervolgens maken we hier weer een nieuw soort kaars van.’ Het is een behoorlijk arbeidsintensief proces, maar voor Van Fessem is het een laboratorium van creativiteit.

Oude ambacht
Dit traditionele ambacht is niet weg te denken uit de geschiedenis van Delft. ‘Heel vroeger waren de mensen afhankelijk van kaarslicht. Er zaten dan ook meerdere kaarsenmakers in Delft. Waarschijnlijk zat er eentje op de hoek van de Markt wat nu een antiekzaak is. Vroeger was nog op het uithangbordje te lezen: ‘De Kaershof’. Nu gaat het verhaal dat de kaarsen in die kaarsenmakerij werden gemaakt van overgebleven vet uit de slagerij er tegenover.’ Deze slagerij is inmiddels al lang verdwenen. Van Fessem maakt ondanks zijn passie voor de authentieke ambacht geen kaarsen van dierlijke vetten. ‘Dat heeft vroeger enorm gestonken, die geur bleef wel hangen in een klein huisje in Delft.’

Sociaal
Het maken van kaarsen is voor Van Fessem veel meer dan alleen een ambacht; het is een sociaal initiatief geworden. Zo biedt hij re-integratieplekken aan voor mensen die tijdelijk buiten het werkproces staan. ‘Zo kunnen we mensen met een burn-out de kans geven om te herstellen en weer terug te keren naar de arbeidsmarkt.’
En wanneer menig toerist langs de winkel loopt, staan ze altijd even verwonderd stil. In het raam is Van Fessem te zien, druk bezig met het dompelen van de kaarsen. ‘Vaak zwaaien mensen en lopen ze even binnen. Ik vertel dan wat ik aan het doen ben, ook vertel ik vaak wat over de geschiedenis van Delft’, zegt Van Fessem. Deze geschiedenis boeit en zal Van Fessem altijd fascineren en deze liefde voor de stad brengt hij ook over in zijn kaarsen. Bijvoorbeeld zijn authentiek gemaakte kaars van de Nieuwe Kerk, waar hij zo’n mooi uitzicht op heeft, is er een waar hij trots op is.