Van Stolckenpoort tot Brugwachters: Vijf eeuwen geschiedenis aan het Zuideinde
AlgemeenDELFT - Aan het Zuideinde, op de hoek van de Abtswoudseweg aan de Delftse Schie, verrijst momenteel nieuwbouwproject De Brugwachters. Vier moderne appartementengebouwen zullen hier de komende jaren verrijzen. Waar nu bouwhekken en graafmachines zichtbaar zijn, lag eeuwenlang een heel ander Delft verborgen: een stadsrand vol ambachten, brouwerijen en steegjes met kleine woningen.
Door Jeroen Stolk
Historisch onderzoek laat zien dat het huidige bouwterrein samenvalt met de locatie van de vroegere Stolckenpoort, een verdwenen steeg met wat huisjes buiten de Ketelpoort. De poort met zeven huisjes was gelegen ter hoogte van het huidige Zuideinde 100. Eigenaar van de huisjes was Adriaen Stolck (geen familie), telg uit een Delfts geslacht van glasmakers. De vroegste sporen van deze familie verschijnen nog vóór het midden van de zestiende eeuw. Namen als Stolck, Stollick en Sanen lijken binnen dezelfde familie door elkaar gebruikt te zijn. In 1568 verschijnt ene Adriaen Gijsbrechtsz. Stolck in de administratie van de Raad van Beroerten, de rechtbank die tijdens de beginjaren van de opstand door Alva werd ingesteld. Er staat vermeld dat Adriaen “ballinckx landts gheleijt”, dus verbannen werd. Velen verdwenen in die jaren tijdelijk uit Delft of raken hun bezit kwijt. Uit een Weeskamerakte blijkt verder dat op de locatie van de Brugwachters in de zestiende eeuw ook een brouwerij stond (hoek Zuideinde/Abtswoudselaan). De brouwerij was eigendom van Arent Jansz. de Oude en vormde onderdeel van een groter perceel met huis, erf en bedrijfsruimte. Ook later bleef de plek verbonden met nijverheid. Een zeventiende-eeuwse bron noemt een “pottebackerije in de Stollickenpoort”. Voordat de bouw van De Brugwachters van start kon gaan, heeft Erfgoed Delft door een externe partij archeologisch onderzoek laten uitvoeren op het terrein. Tijdens dit onderzoek zouden onder meer munten en een menselijke schedel zijn gevonden. Het archeologisch veldonderzoek werd op 14 april jl. afgerond. In de twintigste eeuw vestigden zich op het terrein bedrijven als Bo-rent, KwikFit, Broos Keukens en Flier Systemen. Nu maakt deze bedrijfsbebouwing dus plaats voor De Brugwachters: een nieuwbouwproject van zo’n 120 tot 130 appartementen rond een groene binnentuin aan de Delftse Schie. Het project omvat vier appartementengebouwen met een halfverdiepte parkeergarage en een groene openbare inrichting. Volgens de huidige planning worden De Brugwachters in het vierde kwartaal van 2027 opgeleverd.
