Dubbel Delft 2/5

DELFT – Wie vroeger in Delft ziek werd, kwam niet alleen in een ziekenhuis terecht, maar ook meteen in een wereld van overtuigingen, zuilen en vanzelfsprekendheden. De stad kende er drie: het Sint Hippolytus Ziekenhuis voor de katholieken, het Bethelziekenhuis voor de protestanten en het Oude en Nieuwe Gasthuis voor, om het met een knipoog te zeggen, de rest. Dat zegt veel over hoe de samenleving toen was ingericht. Niet alleen school, krant en omroep hadden een kleur, ook zorg droeg een levensbeschouwelijke signatuur. Het Sint Hippolytus, in de volksmond gewoon het ‘Hippoliet’, hoorde daar nadrukkelijk bij. Alleen al de naam ademt rooms verleden. Achter deze gevel werd verpleegd, gerustgesteld, geopereerd en gewaakt; maar altijd binnen een herkenbare katholieke sfeer. In zo’n ziekenhuis speelde geloof meer dan een bijrol. Het zat in de omgangsvormen, in de aanwezigheid van religieuzen, in rituelen rond ziekte, troost en afscheid. Ziek zijn was niet alleen een medische kwestie, maar ook iets van geest en ziel. Dat contrast met nu is groot. Tegenwoordig verwachten we dat een ziekenhuis er voor iedereen is, ongeacht afkomst of geloof. Maar lang was het in Nederland heel gewoon dat mensen zich het veiligst voelden in hun eigen kring. De verzuiling gaf houvast, al trok ze ook lijnen tussen groepen die in dezelfde stad woonden. Later groeide Delft over die scheidslijnen heen. De ziekenhuizen gingen samen in het Reinier de Graaf ziekenhuis. Daarmee verdwenen niet alleen gebouwen uit de dagelijkse zorg, maar ook een zichtbaar geworden geloofsgeschiedenis. Het oude Hippoliet werd eerst ‘Trefcentrum’ en daarna ‘Delftstede’. Waar ooit zorg en geloof samenkwamen, kwamen later cultuur, ontmoeting en wonen voor in de plaats. De stad veranderde, het gebouw veranderde mee.