Dubbel Delft 8/7

DELFT - In 1884 richtte Van Marken de ‘NV Gemeenschappelijk Eigendom’ op. Met als doel ‘het bouwen en verhuren van gezonde woningen, kosthuizen, werkplaatsen, winkels, wasch-en badinrichtingen, op door haar te kopen gronden in het Agnetapark’. Hij zette daarmee een nieuwe maatschappelijke en stedenbouwkundige ontwikkeling in die ook buiten Nederland de toon zette. Het park, genoemd naar Agneta Wilhelmina Johanna Matthes, de echtgenote van de directeur, was in 1884 klaar. Het was het eerste tuindorp van Nederland en zou in de eerste helft van de 20e eeuw vaker worden toegepast in woningbouwprojecten. Het park en de fabriek werden in 1884 geopend door koningin Emma en prinses Wilhelmina. De oude foto uit 1925 toont het braakliggend terrein waar de uitbreiding van het Agnetapark zou worden gebouwd. Het is het gebied dat we nu kennen rond de vijver. In tegenstelling tot het oude park werd nu gekozen voor een rechtlijnige aanleg van straten en de eerder genoemde vijver waar onder andere het administratiekantoor van de Gistfabriek was gevestigd. Jacques en Agneta van Marken begonnen in 1870 een industriële revolutie in het ingeslapen stadje Delft. Het was een geolied team en ze waren niet ‘slechts’ lokale helden. Het verhaal van deze ‘modelondernemers’ is uniek voor Nederland. Waar ooit weiland was, schiepen Jacques en Agneta in Delft een arbeidersparadijs. ‘Van weiland tot lusthof’, luidde het streven. Het dorp naast de Gistfabriek groeide uit tot een waar mediapark, een verzorgingsstaat avant la lettre. Ook na de dood van dit bevlogen ondernemersechtpaar bleef de saamhorigheid groot. Men was er trots op Parkiaan te zijn. Jan van der Mast heeft een aantal boeken over het park, de fabriek en het echtpaar geschreven. Onlangs kwam er een nieuw boek uit; het vertelt in het kort alles wat je wil weten van het echtpaar Van Marken als vernieuwers op het gebied van sociaal beleid, microbiologie, techniek, public relations en hun internationale netwerk. En verhalen over het dynamische persoonlijke leven van Jacques: zenuwpijnen uitmondend in een ernstige morfineverslaving en het wonderlijke dubbelleven dat hij heeft geleid. Jan van der Mast is met anderen druk bezig met de realisatie van ‘Museum van Marken’.