De Rode Loper op de Oude Langendijk (Foto: Koos Bommelé)
De Rode Loper op de Oude Langendijk (Foto: Koos Bommelé)

‘Shared space werkt niet op Oude Langendijk’

Algemeen

DELFT - Het ‘Rode Loper’-dossier blijft de gemoederen bezighouden. Na de aanleg ervan, lijkt deze vorm van ‘shared space’ ervoor te zorgen dat diverse verkeersdeelnemers zich onveilig voelen. De gemeente heeft onderzoek laten doen naar de verkeerssituatie. De resultaten hiervan zouden volgens de Fietsersbond afdeling Delft moeten leiden tot een nieuw, veiliger ontwerp.

Door Cheyenne Toetenel

In het in 2021 vastgestelde Mobiliteitsprogramma Delft 2040 (MPD) is door de gemeente Delft van alle verkeersdeelnemers de voetganger op één gezet. Juist in de binnenstad is er daarom voor gekozen om een aantal straten opnieuw in te richten, zodat er meer ruimte ontstaat voor de voetganger. In het voorjaar van 2022 is de herinrichting van de Oude Langendijk voltooid. Voorafgaand aan de herinrichting heeft een aantal partijen bezwaar aangetekend tegen de plannen, met het oog op vermeende verslechtering van de verkeersveiligheid als gevolg van de herinrichting. De Commissie Bezwaarschriften heeft de bezwaren ongegrond verklaard. Toch zijn er ook na de oplevering signalen gekomen dat er sprake zou zijn van een onveilige verkeerssituatie. De gemeente Delft heeft DTV Consultants daarom opdracht gegeven om een verkeersonderzoek uit te voeren om de situatie in beeld te brengen.

Observaties
Uit cameraobservaties door DTV Consultants blijkt het gedrag van de aanwezige fietsers op de Oude Langendijk niet altijd even voorspelbaar. “Sommige fietsers besluiten ‘plots’ hun fiets te stallen aan de grachtzijde van de straat, waardoor ze abrupt of zonder te kijken oversteken.” Ook valt op dat veel fietsers én voetgangers regelmatig voorrang nemen op fietsers, voetgangers en gemotoriseerd verkeer, ook als zij daar geen recht op hebben. Daarnaast wordt de gehele weg door voetgangers en fietsers gebruikt, beide richtingen op. “Tijdelijk geparkeerde auto’s en vrachtwagens beperken de beschikbare ruimte op de weg, maar zijn ook een belemmering in het zicht bij de kruispunten, waardoor de situatie voor veel andere weggebruikers onoverzichtelijk wordt. Op de kruising met de Koornmarkt is te zien dat voetgangers die de brug over moeten, niet standaard aan de linker- of rechterzijde lopen, maar vaak ook midden over de weg. Fietsers manoeuvreren zich hiertussen en om elkaar heen. Veel fietsers die de brug over rijden geven geen richting aan, waardoor het voor andere weggebruikers lang onduidelijk is welke richting zij op gaan. Fietsers die uit zuidoostelijke richting van de Koornmarkt komen gereden krijgen vaak geen voorrang van fietsers die vanaf de brug komen aangereden. Datzelfde geldt voor gemotoriseerd verkeer dat uit noordoostelijke richting komt gereden.”

Aanbevelingen
Naar aanleiding van de observaties doet DTV een aantal aanbevelingen. “Overweeg om heel de Oude Langendijk uitsluitend toegankelijk te maken voor ontheffingshouders. Maak een duidelijke keuze in de wegindeling; voetgangersgebied, shared space of klassieke rijbaan en trottoir, en pas de weginrichting daar op aan. Gelet op de grote hoeveelheid voetgangers en fietsers heeft een inrichting als voetgangersgebied of shared space daarbij de voorkeur. Maak door middel van bebording en eventueel markering de weginrichting duidelijk. Maak het voor gemotoriseerd verkeer onaantrekkelijk om tegen de richting in de Oude Langendijk in te rijden. Maak afspraken met bezorgdiensten over stallingsvoorzieningen voor bezorgscooters en -fietsen. Zorg voor een duidelijk fietsparkeerbeleid.”

Fietsersbond
De Fietsersbond afdeling Delft heeft voorafgaand aan de aanleg geprotesteerd tegen de wijze waarop de Oude Langendijk zou worden ingericht. “Deze plannen waren tot stand gekomen zonder dat de Fietsersbond mocht meepraten en we hebben vooral onze bezorgdheid uitgesproken over de veiligheid na uitvoering van de plannen”, aldus de voorzitter van de Delftse afdeling, Marien Vermeer. “Ondanks onze grote bezwaren is het ontwerp van shared space doorgezet. Na de herinrichting kregen we nogal wat signalen dat sommige mensen daar niet meer durven komen: ouderen en gehandicapten omdat ze niet snel genoeg kunnen reageren op de hectiek, maar ook ouders met jonge kinderen aan wie geleerd wordt op de stoep te blijven terwijl die daar ontbreekt en iedereen om hen heen slalomt. Het onveiligheidsgevoel is groot. Dat leidt tot het mijden van plekken die absoluut voor iedereen toegankelijk moeten zijn.” In het opgeleverde rapport over de veiligheidssituatie door DTV Consultants ziet de Fietsersbond een bevestiging van de eigen bevindingen. “De conclusie over de herinrichting van de Rode Loper kan wat ons betreft alleen maar leiden tot een nieuw ontwerp, waarin meer duidelijkheid wordt gegeven aan gebruikers. Dat kan alleen door een duidelijke scheiding tussen voetgangers en fietsers, niet alleen op de Oude Langendijk, maar ook op de kruising met de Wijnhaven/Koornmarkt. Shared space kan alleen maar goed werken als je de ruimte hebt en het niet druk is.”

Advies
De Fietsersbond komt ook zelf met een advies. “Houd serieus rekening met het gegeven dat hier een belangrijke fietsroute loopt van oost naar west door de binnenstad. Laat fietsers dus ongehinderd doorfietsen en ken voetgangers een eigen duidelijk te onderscheiden wegdeel toe. Maak een duidelijke rijloper, afgezet met schuine banden, en geef die een andere kleur dan het trottoir. Maak op kruisingen duidelijk hoe de voorrangssituatie is. Zoek voor het fiets parkeren een andere plek, zodat fietsende en parkerende gebruikers elkaar niet in de weg zitten. Maak duidelijk op welke wijze en waar laden en lossen kan plaatsvinden en stel scherpe venstertijden daarvoor in. En tot slot; overweeg een maximumsnelheid in te voeren van 15 kilometer per uur, en handhaaf daarop.”

Een woordvoerder laat weten dat aan de hand van het rapport en de genoemde aanbevelingen de gemeente gaat bestuderen wat de mogelijkheden zijn om de verkeerssituatie op de Oude Langendijk te verbeteren.