“Drank is van alles genoemd, hemels, hels of gewoon aards”

DELFT - Het was afgelopen week ‘zo heet als de hel’. Reden genoeg om een Duveltje open te trekken… Een hemels moment, alsof er een engeltje… Nou ja, u snapt het. Beeldspraak? “Alcohol is vanaf de oudste tijden geassocieerd met het sacrale en het bovennatuurlijke”, weet Bart Kooiman van slijterij De Wijnstok in de Frederik Hendrikstraat.”

‘Levenswater’ of ‘vuurwater’ wordt alcohol in verschillende talen genoemd. En dat is niet voor niets. “Er is iets vreemds mee.” Dat gebeurde bijvoorbeeld in Ierland en Schotland. Uit die landen stamt ook de term ‘angel share’: Uit afgesloten vaten verdampte tóch drank. Dat moest wel iets met het bovennatuurlijke te maken hebben.” Een rumfabrikant heeft met een knipoog naar die legende zijn rum ‘Demon Share’ genoemd.
Hoe die link gelegd wordt? “Het zal er misschien mee te maken hebben dat mensen zich door (veel) alcohol anders gaan gedragen”, vermoedt Bart. “Dat veranderde gedrag werd dan al snel aan goden of aan geesten toegeschreven.” Tegelijkertijd werd alcohol daar ook bewust voor gebruikt. In het oude Egypte speelde bier een rol in de verering van de goden. Zo werd het geofferd, of meegegeven aan de doden. Ook in de Grieks-Romeinse wereld kwam dat voor. Die praktijk vond zelfs zijn weg later in het christendom: “In de koloniale tijd introduceerde de geestelijkheid op tal van plekken de wijnbouw, om wijn voor de eucharistie te hebben.”

Aards
Maar het kan ook ‘aardser’: “Geestelijken waren actief in de bierbrouwerij. Denk aan de abdijbieren en trappistenbieren, zoals Chimay of La Cambre. Met soms ‘aparte’ namen: “Duvel hebben we al genoemd, maar ik heb hier ook een bier van De Molen, dat Hel en Verdoemenis heet.” Op de fles van de Fireball likeur staat ook een duiveltje: “Het is nogal heet van de kaneel namelijk”, verduidelijkt Bart. En dan is er nog de Limoncello Gele Duivel, met een Delfts tintje. (vraagt u maar na in de winkel.) “Een prima drank om de hitte mee weg te spoelen!”