Toekomst Gasthuisplaats: Delft vraagt bewoners om hun stem

DELFT - De Gasthuisplaats staat aan de vooravond van een metamorfose. Het versteende plein, dat jarenlang dienst deed als parkeerterrein, krijgt een nieuw gezicht. Het doel: een prettige verblijfsplek waar groen en ontmoeting centraal staan. Om dat te realiseren, roept de gemeente Delft de hulp in van haar inwoners. Drie landschapsbureaus hebben een ontwerpvisie ontwikkeld, en vanaf woensdag kunnen bewoners hun voorkeur kenbaar maken. 

Wethouder Frank van Vliet van Openbare Ruimte en Vergroening ziet het vergroenen van Delft als belangrijke opgave. “Groen is essentieel voor de gezondheid en het welzijn van onze bewoners”, vertelt hij. “We willen dat mensen graag naar buiten gaan, elkaar ontmoeten en in beweging komen. Groen nodigt daartoe uit.” Maar vergroening is meer dan alleen esthetiek en ontspanning. Het speelt ook een sleutelrol in de klimaatadaptatie van de stad. “We krijgen te maken met steeds heftiger regenbuien en hittegolven”, aldus Van Vliet. “Bomen en beplanting helpen bij het opvangen van regenwater en zorgen voor verkoeling. Daarnaast bevordert meer groen de biodiversiteit in de stad.”

Van parkeerplaats naar stadspark
De Gasthuisplaats is al jarenlang onderwerp van gesprek, maar de daadwerkelijke herinrichting komt nu pas in een stroomversnelling. Vanaf 1 juli verdwijnen de geparkeerde auto’s, waarmee ruimte vrijkomt voor een groene invulling. De gemeenteraad gaf eerder met een motie aan dat het plein moet vergroenen, en dat moment is nu gekomen. De gemeente heeft drie landschapsbureaus gevraagd om een visie te ontwikkelen; niet alleen voor de fysieke inrichting van het plein, maar ook voor het participatieproces met de stad. Want hoe maak je van zo’n plek een succes? “De vraag is: wat wil je eigenlijk op de Gasthuisplaats? Een grote ligweide, een speeltuin, of juist een rustige plek om op een bankje tussen het groen te zitten? Elk bureau heeft hier zijn eigen ideeën over.”

Inwoners stemmen
Tijdens een inloopbijeenkomst op 18 juni - waar alle inwoners en andere belanghebbenden welkom zijn - worden de drie visies gepresenteerd. De ontwerpbureaus lichten hun visie toe met panelen en zijn aanwezig om in gesprek te gaan met bewoners. Vanaf die avond kan er gestemd worden – zowel ter plekke als online. De stem van de Delftenaar bepaalt welk bureau het ontwerptraject verder mag oppakken. Het gaat niet alleen om stijl of functionaliteit, benadrukt Van Vliet. “We vragen ook naar de manier waarop de bureaus bewoners bij het vervolg willen betrekken. Iedereen ontwerpt op zijn eigen manier, maar het gaat ook om de aanpak. Wat spreekt jou aan, als inwoner van Delft?”

Historie, gebruik en gevoel
De bureaus hebben bovendien oog voor de rijke historie van de plek. De Gasthuisplaats was ooit de locatie van een ziekenhuis, een kapel en een begraafplaats. In de ontwerpen wordt daar op uiteenlopende manieren op ingespeeld. Eén bureau stelt zelfs voor om bebouwing toe te voegen langs de randen, iets waarover de gemeente bewust ruimte laat voor ideeën. “Het is een plek met veel lagen. Hoeveel historie wil je zichtbaar terugbrengen? Dat zijn afwegingen die de stad nu kan maken.” Ook zorgen vanuit de stad worden meegenomen, zoals de mogelijke toename van overlast. Van Vliet is daar realistisch over: “Ontmoeting hoort bij de openbare ruimte. Dat geldt ook voor jongeren. Maar het ontwerp kan wel sturen op gebruik: waar creëer je open ruimte, waar juist beschutting?”

Verdere participatie
Het stemmen is slechts de eerste stap. Het winnende bureau gaat vervolgens samen met bewoners en belanghebbenden het ontwerp verder uitwerken. In het eerste kwartaal van 2026 moet het definitieve ontwerp klaar zijn voor de gemeenteraad. “Het heeft even geduurd voordat we deze stap konden zetten”, geeft Van Vliet toe. “Maar nu geven we het prioriteit. Dit is het moment.”

Ruimte in de binnenstad
De herinrichting van de Gasthuisplaats is ook een zichtbaar gevolg van een breder proces in de stad: het terugdringen van autoverkeer in de binnenstad. Daar is de afgelopen jaren veel over gesproken en gediscussieerd. “We hebben intensieve gesprekken gevoerd over hoe we auto’s een andere plek kunnen geven in de stad”, aldus Van Vliet. “Dat was soms spannend en vroeg om keuzes. Maar nu zijn we op het punt dat we kunnen laten zien wat het oplevert.” Volgens de wethouder is dat precies waar het om draait: ruimte maken voor kwaliteit. “We doen dit om een echt mooie plek te creëren in de stad. Een plek waar bewoners en bezoekers graag zijn, waar het prettig is om te verblijven. Dat we dat nu samen met de stad kunnen vormgeven, daar verheug ik me enorm op.”

Fysiek en digitaal
De gemeente nodigt alle Delftenaren uit om mee te denken en vooral mee te stemmen. “De binnenstad is de huiskamer van de hele stad”, aldus Van Vliet. “We willen dat iedereen zich er thuis voelt.” De inloopbijeenkomst vindt plaats in het Stadskantoor op het Stationsplein 1 op woensdag 18 juni van 18.30 uur tot 21.00 uur, aanmelden is niet nodig. Vanaf 18 juni tot en met 2 juli kunt u ook online stemmen via www.delft.nl/gasthuisplaats.