Delft zoekt naar betaalbare koopwoningen

DELFT - Delft kampt met een groot tekort aan betaalbare koopwoningen voor huishoudens met een middeninkomen. Deze groep verdient te veel voor sociale huur maar heeft moeite om een woning in de koopsector te bemachtigen. Tijdens de commissievergadering Sociaal Domein en Wonen op donderdag werd de ‘Verkenning instrumenten betaalbare koop Delft’ besproken. Dit onderzoek, uitgevoerd door bureau RIGO in opdracht van de gemeente, biedt inzicht in mogelijke oplossingen om de koopsector toegankelijker te maken voor starters en gezinnen met een modaal tot anderhalf modaal inkomen.

In Delft ligt de gemiddelde vierkantemeterprijs boven de 4.500 euro. Dit betekent dat een huishouden met een modaal inkomen - zo’n 44.000 per jaar - slechts een woning van ongeveer 42 vierkante meter kan kopen, terwijl een anderhalf modaal inkomen - zo’n 66.000 per jaar - hen een woning van 69 vierkante meter zou opleveren. Dat maakt de zoektocht naar een geschikte woning voor jonge gezinnen lastig. Momenteel kunnen koopstarters vooral terecht in wijken als de Gillisbuurt, Fledderusbuurt, Pijperring en Voorhof-Hoogbouw, waar de gemiddelde vraagprijs onder de 250.000 euro ligt. Toch blijft het aanbod beperkt en niet altijd geschikt voor gezinnen.

Mogelijke oplossingen
De gemeente liet RIGO onderzoeken welke instrumenten de koopmarkt toegankelijker kunnen maken. Daarbij werd onder meer gekeken naar mogelijkheden in zowel nieuwbouw als bestaande woningen, naar financiële en juridische haalbaarheid en naar welke wijken in Delft het meest geschikt zijn voor betaalbare koopwoningen. 

Een aparte studie van onderzoeksbureau Rebel onderzocht daarnaast of gemeentelijke erfpacht een geschikt instrument zou zijn. De conclusie: erfpacht draagt niet structureel bij aan betaalbare koop- of huurwoningen. Op lange termijn leidt het tot hogere kosten en verdwijnen woningen alsnog uit het betaalbare segment.

Aanbevelingen
Het aantal oplossingen voor het tekort aan betaalbare koopwoningen lijkt beperkt. Uit het onderzoek kwamen drie aanbevelingen. Allereerst werd geadviseerd om de bestaande starterslening uit te breiden. Deze lening helpt starters om net dat extra beetje financiële ruimte te krijgen, waardoor een koopwoning wél binnen bereik komt. Hoewel de woningen hierdoor niet blijvend in het betaalbare segment blijven, kunnen telkens nieuwe starters van de regeling profiteren.

Een tweede aanbeveling is om samen met projectontwikkelaars te kijken naar mogelijkheden om starters en jonge gezinnen te helpen bij de aankoop van een nieuwbouwwoning. “Zet in op samenwerking met projectontwikkelaars om een koopinstrument aan te bieden in de nieuwbouw, maar kijk ook naar andere mogelijkheden voor het realiseren van goedkopere woningen.” Moderne woonconcepten met meer gemeenschappelijke ruimten bieden bijvoorbeeld ook betaalbaardere woningen. 

Tot slot wordt de gemeente geadviseerd om de bestaande KoopGarantwoningen, die in handen zijn van woningcorporaties, te behouden. Wanneer je een KoopGarantwoning koopt betaal je een lagere prijs dan de marktwaarde, waardoor je ook je financieringslast lager is. Hierdoor is een eigen woning eerder bereikbaar. Bovendien krijg je de garantie dat de corporatie jouw woning binnen drie maanden terugkoopt als je weer gaat verhuizen. De oorspronkelijke woningaanbieder kan deze dan opnieuw aanbieden aan de doelgroep. Het advies van RIGO luidt: “Koester de voorraad van KoopGarantwoningen die de corporaties hebben en ga met de corporaties in gesprek hoe deze in stand gehouden kan worden.”

Debat
Het college zal de aanbevelingen uit het rapport Verkenning instrumenten betaalbare koop Delft opvolgen. De voorgestelde maatregelen kosten de gemeente geen extra geld. Wethouder Schrederhof kondigde tijdens de commissievergadering aan dat de raad voor de zomer de nieuwe Woonmonitor ontvangt, met daarin bijgewerkte cijfers over de woningvoorraden. Diverse fracties lieten aan het eind van het debat weten te gaan nadenken over moties. Dat betekent dat de gemeenteraad in de besluitvormende vergadering op donderdag 3 april verder praat over dit onderwerp.