Oostpoort

De Oostpoort is de enig overgebleven stadpoort van Delft. De zeven andere poorten moesten in de negentiende eeuw wijken voor het opkomende verkeer, zowel over de weg als per spoor.

Door Jeroen Stolk

De Oostpoort werd gespaard om twee redenen: haar bevalligheid en omdat ze niets of niemand in de weg stond. Wel moest de belendende stadswal eraan geloven. Die werd medio 19e eeuw geslecht ten behoeve van een werkgelegenheidsproject. In de tweede helft van de achttiende eeuw werden de voorpoort en het bolwerk afgebroken. Werkloze vaders van drie of meer kinderen mochten daarmee een tijdelijk inkomen genereren. Onderin de torens werd de ruimte benut als gevangenis. De Oostpoort wordt beschouwd als een van de mooiste Delftse standspoorten en behoort tot de meest geschilderde (en gefotografeerde) bouwwerken van de stad. Niet de minste die de Oostpoort vereeuwigde was Maurits Escher, die daartoe speciaal met de tram naar Delft kwam. Hij had de (goedbetaalde) opdracht 8 houtsnedes van Delft te maken, waaronder dus de Oostpoort. Geschiedschrijver Dirck van Bleyswijck omschreef de Oostpoort als “Een sierlijk stuk werx en hoog geacht by kenners der Bouwkunst”. De poort tussen de twee torentjes bevat een nis met daarin het beeld van een nachtwaker met lamp en vergezeld door een hond. Het dateert van 1931 en werd vervaardigd door de Delftse beeldhouwer Henk Etienne (1895-1968). Vermoedelijk heeft er eerder een heiligenbeeld gestaan.
De afbeelding op de Delftse postzegel toont de Oostpoort door António Teódosio. Postzegels met Delftse poorten zijn verkrijgbaar bij: Voordeelshop, Wijnhaven 4; Delft Souvenir Shop, Markt 23, postzegelhandel van Domburg, Voldersgracht 24 en The Readshop Kempers (Hoven).