Waarom is VCA-certificering verplicht in bepaalde sectoren?

In sectoren waarin medewerkers bepaalde risico’s lopen tijdens het uitvoeren van hun werkzaamheden is de term VCA geen onbekende. VCA staat voor ‘Veiligheid, gezondheid en milieu Checklist Aannemers’ en is zowel van toepassing op medewerkers en leidinggevenden als bedrijven. In dit artikel bespreken we onder andere in welke sectoren een VCA-certificaat nodig is en welke verplichtingen er aan deze certificering hangen.

Sectoren met risicovolle werkzaamheden

Toegegeven, de titel van dit artikel is enigszins misleidend, want VCA-certificering is niet wettelijk verplicht. Wel kun je het zien als een onofficiële verplichting. Als je als bedrijf geen VCA-certificaat hebt, zul je namelijk ervaren dat het moeilijk (zo niet onmogelijk) is om aan klussen te komen. Want wie vindt het nu niet belangrijk om veilig te werken? In branches als de bouw, elektrotechniek, transport, metaal en (petro)chemie krijgen werknemers te maken met bepaalde risicovolle situaties, zoals het werken met gevaarlijke stoffen, op hoogte werken of het werken met zware machines. Daarom is het zeer aan te raden om als bedrijf een VCA-certificaat te bemachtigen. Dit laat zien dat je als bedrijf veiligheid hoog in het vaandel hebt staan en er alles aan doet om je werknemers een veilige werkomgeving te bieden.

Gecertificeerde werknemers

Als VCA-gecertificeerd bedrijf wil je dat de mensen die voor jou werken ook (basis)kennis hebben over veiligheid. Hiervoor bestaan verschillende cursussen. Uitvoerende medewerkers hebben in principe alleen een VCA Basis-diploma nodig, terwijl leidinggevenden VCA VOL moeten hebben. Leidinggevenden hebben meer verantwoordelijkheden en moeten, naast kennis over risicoherkenning en persoonlijke veiligheid, op de hoogte zijn van wetgeving en veiligheidsprotocollen. 

VCA*, VCA** of VCA-P?

Een VCA-bedrijfscertificering krijg je niet zomaar. Hier gaat een uitgebreid traject aan vooraf dat eindigt met een audit. Een onafhankelijke expert van een Certificerende Instantie loopt alle documentatie op het gebied van veiligheid na en checkt of je aan alle voorwaarden voldoet. Aan de hand van de aard van de werkzaamheden wordt bepaald of je een VCA*, VCA** of VCA-P certificaat nodig hebt. Kort uitgelegd is de eerste voor onderaannemers, de tweede voor hoofdaannemers en de derde voor bedrijven die opereren in de petrochemie. Het bedrijfscertificaat is drie jaar geldig.

Welke verplichtingen heb je als VCA-gecertificeerd bedrijf?

De documenten en protocollen die je hebt voorbereid voor de audit moet je in de drie jaar dat het certificaat geldig is up-to-date houden en waar nodig aanvullen of vernieuwen. Je krijgt bovendien ieder jaar een controle om te zien of je nog steeds aan de eisen voldoet. Na drie jaar is het mogelijk om het VCA-certificaat te verlengen. Denk bijvoorbeeld ook aan het aanbieden van persoonlijke beschermingsmiddelen en het houden van toolboxmeetings. VCA*-bedrijven moeten dit vier keer per jaar doen en VCA**-bedrijven tien keer.