Delft zoekt balans in het nieuwkomersbeleid

DELFT - Delft staat voor een complexe opgave: het huisvesten van statushouders, het opvangen van Oekraïense ontheemden en asielzoekers, en dat alles in een stad waar ruimte schaars is. In een recente raadsoplegger, die het college in december met de gemeenteraad deelde, schetst het college de stand van zaken én de onzekerheden die vanaf 2026 op de stad afkomen.

Statushouders
Voor 2025 had Delft de wettelijke taak om 171 statushouders te huisvesten. Door een achterstand uit 2024 kwam de totale opgave uit op 212 mensen. Daarbovenop geldt een inspanningsverplichting voor 40 alleenreizende minderjarige statushouders (AMV). Per 1 november 2025 zijn 170 statushouders gehuisvest. De gemeente verwachtte begin 2026 een beperkte achterstand van zo’n 20 personen. De provincie Zuid-Holland, toezichthouder op deze taakstelling, sprak in november haar complimenten uit voor de Delftse inzet. Tegelijkertijd blijven er forse knelpunten, met name bij de huisvesting van grote gezinnen. Gezinnen van meer dan zeven personen wachten soms lang op een geschikte woning, zeker als er ook sprake is van een zorgindicatie. Voor één groot gezin van negen personen wordt momenteel een woning aangepast met rijkssteun; zij kunnen naar verwachting deze maand verhuizen.
Een extra complicatie is de plaatsing van zogenoemde na-reizigersgezinnen: familieleden die zich voegen bij eerder geplaatste minderjarige statushouders. Door landelijk beleid worden deze gezinnen sneller vanuit asielzoekerscentra naar gemeenten uitgeplaatst. Voor kleinere gezinnen lukt dat vaak snel, maar voor grotere huishoudens vraagt dit om tijdelijke opvang of creatieve oplossingen, terwijl de financiering daarvan onzeker is.
Daar komt mogelijke nieuwe wetgeving bij. Als het wetsvoorstel van minister Keizer wordt aangenomen, vervalt mogelijk per 1 juli 2026 de voorrang voor statushouders bij woningtoewijzing. Dat zou een fundamentele wijziging betekenen voor de Delftse aanpak, die nu sterk leunt op afspraken met woningcorporaties.

Oekraïense ontheemden
Delft moet sinds juli 2025 392 opvangplekken bieden voor Oekraïense ontheemden. Met de huidige 366 plekken en de uitbreiding in Abtswoude komt de stad eind 2025 uit op 382 plekken. Daarmee voldoet Delft vrijwel aan de inspanningsverplichting. De nood blijft echter hoog. Landelijk is de opvang vrijwel volledig bezet en komen er wekelijks honderden nieuwe ontheemden bij. Ook in Delft krijgen wekelijks meerdere Oekraïners te horen dat er geen plek is. Tegelijkertijd bereidt de gemeente zich voor op een mogelijke statuswijziging in 2027, wanneer de huidige Europese beschermingsrichtlijn mogelijk afloopt. Positief is dat de sfeer op de Delftse opvanglocaties goed is. Incidenten zijn zeldzaam.

Asielopvang
In het vernieuwde Manderspark vangt het COA ruim 200 asielzoekers op, waaronder veel gezinnen met kinderen. Daarnaast blijft het Campanile hotel door een verlenging tot eind 2026 in gebruik als noodopvang. Voor alleenreizende minderjarige asielzoekers komt aan de Adri Boslaan een nieuwe duurzame locatie voor 50 jongeren. Het COA verwacht deze maand te starten met de bouw hiervan. Delft voldoet daarmee aan de huidige taakstelling van 376 opvangplekken uit de Spreidingswet. Toch zijn veel plekken nog tijdelijk en kostbaar. Het college wil daarom toewerken naar duurzame opvanglocaties voor minimaal vijf jaar, al blijft dat in een compacte stad een flinke puzzel.

Op dit moment is er veel onzekerheid over wetgeving, taakstellingen en financiering. Delft blijft zich inzetten om verantwoordelijkheid te nemen, terwijl het college samen met andere gemeenten blijft aandringen op duidelijk en uitvoerbaar rijksbeleid.