Nieuwe Kerk trekt aan de bel: 700.000 euro ontbreekt

DELFT - De herinrichting van de Nieuwe Kerk in Delft dreigt te stagneren nu het college heeft besloten geen financiële bijdrage te leveren. In een brief richt de Protestantse Gemeente Delft (PGD), eigenaar van de kerk, zich rechtstreeks tot de gemeenteraad met een dringend verzoek: heroverweeg de rol van de gemeente en neem alsnog verantwoordelijkheid voor een van de meest iconische gebouwen van de stad.

De Nieuwe Kerk is met ruim 250.000 bezoekers per jaar de grootste toeristische trekpleister van Delft. Meer nog dan het Prinsenhof, Theater De Veste of het Vermeer Centrum Delft. De kerk is niet alleen een religieuze plek, maar ook een cultureel podium en een nationaal monument, bekend om het graf van Willem van Oranje en grote muziekuitvoeringen als de Matthäus Passion.

Toekomstbestendigheid
Volgens de PGD staat de toekomstbestendigheid van dit monument echter onder druk. Het probleem is niet het gebouw zelf, maar wat erin ontbreekt. De kerk beschikt niet over aparte (vergader)zalen, heeft onvoldoende toiletten en geen stromend water of volwaardige keuken. Dat maakt intensief en breed gebruik lastig, terwijl juist dat nodig is om het gebouw financieel gezond te houden. “Alleen als zij gebruikt kan worden, kan zij zichzelf in stand houden”, schrijft de directeur van de Oude en Nieuwe Kerk, Nyncke Graafland - van den Berg.

Herinrichtingsplan
Na het stranden van een eerder, grootschalig plan voor een kelder onder de kerk in 2017 - te risicovol en te kostbaar - is in overleg met onder meer de gemeente en de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed een nieuw, soberder herinrichtingsplan ontwikkeld. In dit plan worden zalen, sanitair en andere voorzieningen binnen het bestaande kerkgebouw gerealiseerd, met respect voor het monumentale interieur en zonder aantasting van het stadsbeeld.

De totale investering bedraagt ruim 4 miljoen euro. Daarvan is inmiddels circa 80 procent gedekt, dankzij bijdragen van de PGD zelf, fondsen, bedrijven, particulieren en toezeggingen van Rijk en Provincie. Voor het resterende tekort van 700.000 euro klopte de kerkorganisatie aan bij de gemeente Delft. Tevergeefs: het college wees het verzoek in oktober af, met als reden dat het project onvoldoende aansluit bij de Strategische Investeringsagenda: “Investeringen moeten aansluiten bij de drie grote opgaven van de gemeente - Delft-West, Innovatiedistrict Delft en de energietransitie - aansluiten bij de door dit college opgestelde ambities of bijdragen aan het afmaken of uitvoeren van de door de gemeenteraad ingezette koers.”

Bezoekerseconomie
Bij die afwijzing legt Graafland zich niet neer. In de brief aan de raad wordt benadrukt dat het hier geen intern kerkelijk project betreft, maar een investering die de hele stad raakt. Goede voorzieningen in de Nieuwe Kerk ontlasten volgens haar de openbare ruimte, dragen bij aan de bezoekerseconomie en versterken het culturele aanbod in de binnenstad.

Steun is er al vanuit het Platform Bezoekerseconomie Delft, waarin onder meer Delft Marketing, horeca, culturele instellingen en de TU Delft samenwerken. Het roept het college in een brief op het besluit te heroverwegen. De Nieuwe Kerk is volgens hen van groot belang voor een vitaal en leefbaar Delft en fungeert als motor voor toerisme, congressen en stadsbrede evenementen. 

Toren
Graafland wijst erop dat de gemeente tegelijkertijd verantwoordelijk is voor de restauratie van de toren, die eigendom is van Delft. Die restauratie zal minstens een jaar duren en waarschijnlijk een negatieve invloed hebben op bezoekersaantallen en inkomsten van de kerk. De kerkorganisatie heeft haar eigen werkzaamheden bewust afgestemd op die van de gemeente, maar loopt daardoor inkomsten mis.

Afweging
Met de brief vanuit de Oude en de Nieuwe Kerk ligt de bal nu bij de gemeenteraad. Er wordt gevraagd om een publieke afweging. Hoort de Nieuwe Kerk, met haar nationale betekenis en lokale impact bij de investeringen die Delft wil doen in zijn identiteit en toekomst? “Dit doen we graag samen”, schrijft Graafland. “Met deze investering blijft een onmisbaar stuk Delftse identiteit behouden én groeit de kerk mee als waardevolle ontmoetingsplek voor volgende generaties.”