Hemd van het Lijf: Flip de Liema

Flip de Liema is muzikant en theatermaker, en maakte het stuk ‘Wat kom je doen?’ over zijn moeder in de Tweede Wereldoorlog.

Vanwaar deze foto?
Dit is een van de weinige foto’s die ik heb waarop mijn moeder met haar zusje en haar ouders staat afgebeeld. Mijn moeder, Marianne van Kleef, was één van de weinige familieleden die de Tweede Wereldoorlog overleefde, en haar verhaal wordt verteld in het muzikale theaterstuk ‘Wat kom je doen?’.

Wat is haar verhaal?
Mijn moeder heeft op diverse plekken ondergedoken gezeten tijdens de oorlog. Het eerste contact met de overheid na de oorlog gebeurde, was met de belastingdienst die aanklopte omdat haar vader in het concentratiekamp de belasting niet netjes had betaald. Ze werd niet zo vriendelijk verzocht om het achterstallige saldo over te maken. En haar ouderlijk huis was al lang door andere mensen ingepikt. Ondertussen vroeg ze zich natuurlijk ook af waar haar familie was gebleven. De mensen en de gemeente gingen daar vaak heel kil en formeel mee om.

Hoe kwam het stuk tot stand?
In mei 2024 was er een vergadering in Delft met de gemeenteafdeling Erfgoed en mensen van Joods Delft. De gemeente wilde na tachtig jaar vrijheid toch iets goedmaken, vanwege die ijskoude ontvangst van de gemeente die veel Joden aan het einde van de oorlog meemaakten. Als theatermaker heb ik toen dit stuk voorgesteld. Het scenario is geschreven door Karlijn Broekhuizen, de regie wordt gedaan door Margarite Rol. Bas Maassen en Julia Oostdam nemen het acteerwerk op zich. Ik ben zelf artistiek leider, speel ook mee in het stuk en heb wat liedjes voor het stuk gemaakt.

Vertelde uw moeder wel eens over deze tijd?
Nee, niet veel, het was te pijnlijk. Het meeste wat ik weet over mijn moeder in oorlogstijd, weet ik door een project van Steven Spielberg. Hij heeft de opbrengst van zijn film Schindler’s List gebruikt om mensen die de Holocaust hadden meegemaakt uitgebreid te interviewen, en mijn moeder heeft aan dat project meegewerkt.

Was het een moeilijk proces?
Het was een heel emotioneel proces, maar ik vind het fijn om de herinnering mijn familie op deze manier een beetje in leven te kunnen houden. Emoties mogen er zijn, en ik vind het belangrijk om dit eerbetoon aan mijn moeder te mogen maken. Ze was een fantastische vrouw, met veel humor, een groot hart en een ijzersterk geheugen.

Waar is het stuk te zien?
Het stuk zal op basisscholen in Delft opgevoerd worden, voor kinderen van ongeveer 10 jaar oud. Het is natuurlijk een heftig onderwerp, maar er zit ook veel humor in de voorstelling, en de kinderen worden goed voorbereid op wat ze zullen zien. Naderhand is er een verwerkingsopdracht, waarbij ze een expositie over het onderwerp zullen maken.

Kunnen wij het stuk ook zien?
Ja, op woensdag 5 november is de première, en dat is tegelijkertijd de enige keer dat het stuk voor regulier publiek toegankelijk is. Die vindt plaats in OPEN op het Vesteplein, aanvang 16.00 uur, en wordt geopend door wethouder Joëlle de Gooijer. Ook zullen er vier leden van de familie Van Hulzen in het publiek aanwezig zijn, de familie bij wie mijn moeder heeft ondergedoken. Na de oorlog, toen bleek dat niemand teruggekomen was, werd de familie Van Hulzen als een familie voor mijn moeder; en ook voor mij.

Als ik burgemeester van Delft was…
…zou ik ervoor zorgen dat de mensen die nu ver buiten de stad in asielzoekerscentra worden opgevangen meer worden betrokken bij de stad en kunnen deelnemen aan de maatschappij.