Hemd van het Lijf: Tim van Kaam

Tim van Kaam is kunstdocent op het Stanislascollege Westplantsoen en schrijft en regisseert voor toneelgroep SsTtoneD.

Waarom hier op de foto?
Dit is het decor van het toneelstuk van dit jaar: “The Mystery Guy.” De uitvoeringen vonden afgelopen donderdag en vrijdag plaats, en waren voorlopig de laatste uitvoeringen van SsTtoneD (Sint Stanislas Toneel Delft).

Voorlopig?
Niet voor altijd, gok ik, maar het vergt veel energie om de toneelstukken in elkaar te zetten. Het is goed om even een pauze in te lassen, zodat ik me ook op wat andere dingen kan richten.  

Waar gaat het stuk over?
The Mystery Guy gaat over een mysterieuze vrijgezel die volgens tegenwoordig superfoute idealen als partner gewonnen kan worden door vrouwelijke deelnemers in een datingshow - een show die door middel van artificial intelligence (AI) in elkaar is gedraaid. Daar gaat het stuk eigenlijk over: de zin en zinloosheid van AI.

Heb je het stuk zelf geschreven?
Ja, en ik heb daar ook voor het eerst artificiële intelligentie bij gebruikt. Het uitgangspunt was om het hele script door AI te laten schrijven, maar AI is zo ontzettend saai. Uiteindelijk is er niet heel veel AI-gegenereerde tekst overgebleven. AI kan niet grappig zijn en geen spanning opbouwen. Het is ontzettend slecht. Ik heb het overgrote deel dus aangepast. Nu ben ik - en dat was ik al - van mening dat AI als tool gebruikt moet worden, en niet als einddoel.

Hoe lang schrijf je al?
Dit is het twaalfde script dat ik zelf, of in samenwerking met enkele anderen, heb geschreven. Het eerste script was dat van De Kleine Prins, in 2010. Met het boek van Antoine de Saint-Exupéry aan de hand ben ik gaan schrijven en heb ik het een beetje eigen gemaakt. Twee jaar daarna schreef ik het eerste stuk dat niet op een bestaand verhaal was gebaseerd - “In Quarantaine”. Ik heb door de jaren heen wel inspiratie gehaald uit bestaande werken, zoals bij “Superfaust” of “Ren, Orpheus, ren!”, maar de uiteindelijke scripts zijn daar slechts heel losjes op gebaseerd. “Cube” was dan wel weer een vrij letterlijke adaptatie van de gelijknamige film.

Wie werken er nog meer mee aan de toneelstukken?
Er zijn door de jaren heen veel verschillende mensen bij betrokken geweest. René Kouwer is er eigenlijk altijd bij geweest. Hij maakt al meer dan 40 jaar de decors voor de stukken, en vroeg mij al vrij snel nadat ik begon met werken op het Stanislascollege of ik mee wilde helpen bij de toneelstukken. De ‘Dames op zolder’ regelen al jaren de kostuums. In 2013 vielen veel mensen weg, en vanaf toen ben ik het schrijven en regisseren echt zelf gaan doen. Sinds 2015 maak ik samen met Mark Kloeg ook een volledige eigen soundtrack voor de stukken.

Aan welk stuk heb je de leukste herinneringen?
Ik vond "Cube” ontzettend leuk omdat alles gewoon zo lekker liep - het hele proces. "2084” - een soort omgekeerde versie van 1984 - was denk ik mijn favoriet, omdat die uitvoering zo’n triomfantelijk gevoel met zich meebracht. Ik heb met David Lvov ook heel hard gewerkt aan dat script. We hadden een heel duidelijke visie op hoe de wereld en de karakters vormgegeven moest worden. Nog geen week later ging de eerste lockdown in, dus dat voelde ook als een laatste keer voor lange tijd. Niemand was toen nog bezig met wat corona zou gaan betekenen, dus de sfeer was ook nog heel positief. We zaten toen nog rustig met tweehonderd man in de zaal.

Als ik burgemeester van Delft was…
…zou ik sportclubs en muziekverenigingen voor kinderen gratis toegankelijk maken, want ik vind dat alle kinderen aan sport of muziek zouden moeten doen.