‘Vrijheid herdenken, vieren en doorgeven doen we samen’

DELFT - Dit jaar markeert 80 jaar vrijheid. Een moment van herdenken, vieren én doorgeven. In Delft gebeurt dat onder meer met het project Vrij Vertelt, een samenwerking tussen DOK en Stichting DelftsPeil. Projectleider Omri Althuis leidt het programma dat herinnering en ontmoeting centraal stelt. Eén van de activiteiten is ‘Historisch Delft in Beeld’, waarin oude foto’s en verhalen uit de stad samenkomen. 

Het idee voor Vrij Vertelt ontstond vanuit het Meemaakpodium van 2024, een initiatief van DOK in samenwerking met DelftsPeil. “Vorig jaar draaide het om vrijheid van meningsuiting”, vertelt Omri. “Toen dachten we: hoe mooi zou het zijn om dit door te trekken, met het oog op 80 jaar vrijheid?” In januari sloegen DOK en DelftsPeil de handen opnieuw ineen en begon de uitwerking van het project Vrij Vertelt. Het programma kent drie fases: van 23 april tot 9 mei ligt de focus op herinneren en herdenken. Eind juni volgt de ‘Week van Verbinding’, en in augustus is er aandacht voor de capitulatie van Japan, waarmee de Tweede Wereldoorlog definitief tot een einde kwam. “Vrijheid is iets waar we bij stil moeten blijven staan”, aldus Omri. “Niet alleen terugkijken, maar ook de vertaalslag maken naar het nu.”

Historisch Delft in Beeld
Een bijzonder onderdeel van de eerste fase is het project ‘Historisch Delft in Beeld’. Samen met Tijn Noordenbos en Patty Knoops organiseert DelftsPeil twee bijeenkomsten waar Delftenaren hun oude foto’s kunnen meebrengen – beelden van tussen 1930 en 1950 die vaak al generaties lang op zolder liggen. Omri: “Het idee is simpel maar krachtig. Een beeld zegt soms meer dan duizend woorden. En juist die persoonlijke foto’s brengen het verleden tot leven.” Tijdens de bijeenkomsten op woensdag 23 april van 14.00 uur tot 16.00 uur in DOK Voorhof en woensdag 30 april van 10.00 uur tot 12.00 uur bij Abtswoude Bloeit kunnen mensen niet alleen hun foto’s laten inscannen, maar vooral ook in gesprek gaan met anderen. “Niet alleen mensen die zelf tijdens de oorlog hebben geleefd zijn welkom, maar zeker ook jongere generaties met oude foto’s van een familielid”, benadrukt Omri. Een medewerker van Erfgoed Delft is aanwezig om context te bieden, en het Stadsarchief Delft (onderdeel van Erfgoed Delft) biedt de mogelijkheid om de beelden professioneel te digitaliseren en op te nemen in het archief. “Zo blijft dit stukje geschiedenis bewaard voor de toekomst.” De foto’s die worden ingezameld, vormen het hart van de expositie ‘Vrij Vertelt’, die van 6 tot en met 31 mei gratis te zien is in OPEN aan het Vesteplein. “We weten van tevoren niet wat mensen meebrengen. Dat maakt deze tentoonstelling zo bijzonder – het zijn unieke beelden die je nergens anders ziet.”

Verhalen levend houden
Vrij Vertelt draait om meer dan alleen beelden. Het project verzamelt verhalen over vrijheid in de breedste zin van het woord: vrijheid om te zijn wie je bent, om je mening te uiten, om te leven zonder angst. Er wordt gewerkt aan korte videoportretten waarin ooggetuigen hun ervaringen delen. “We willen al deze verhalen grijpen nu het nog kan. Het zijn stemmen die we straks misschien niet meer hebben.” Maar ook mensen die nu lijden onder oorlog, zoals Oekraïense jongeren, vertellen hun verhaal. Deze films worden op 8 en 9 mei vertoond in OPEN.

Uitgebreid programma
Naast ‘Historisch Delft in Beeld’ en de expositie ‘Vrij Vertelt’ kent het programma op 3 en 4 mei nog veel meer activiteiten. Zo zijn er rondleidingen door het pand van het Delftsch Studenten Corps, waar tijdens de oorlog het verzet actief was. Er is ook een Vrijheidsmaaltijd, gratis toegankelijk voor iedere Delftenaar, bedoeld om herinneringen op te halen en nieuwe ontmoetingen te laten ontstaan. Verder is er muziek, spoken word en zijn er lezingen. Op 7 mei is schrijver Onno Blom te gast voor een lezing over collaboratie in de oorlog. “Het is belangrijk dat we ook dat gesprek voeren”, zegt Omri. Tevens is er een project waarbij verschillende groepen uit de Delftse samenleving samen een ‘vrijheidsservies’ maken - glazen en borden die symbool staan voor samenkomen en vieren. “We verbinden mensen via kunst, via gesprek, via herinnering.”

Het programma van Vrij Vertelt is gratis te bezoeken. Voor de bijeenkomsten van ‘Historisch Delft in Beeld’ hoef je je niet aan te melden. Neem oude foto’s of documenten mee, of kom gewoon luisteren en kijken. De expositie ‘Vrij Vertelt’ is vanaf 6 mei te bewonderen in OPEN. Voor het complete overzicht van alle activiteiten en tijden, bezoek: www.vrijheidindelft.nl en www.vrijvertelt.nl.