De 5 belangrijkste consumentenrechten die je moet kennen

Consumentenrechten regelen waar je op kunt rekenen als je iets koopt of een dienst afneemt van een bedrijf. De wet beschermt je daarbij op allerlei manieren, ook als een verkoper daar misschien anders over denkt. De vijf belangrijkste consumentenrechten hebben we hier op een rij gezet. 

1. Recht op een deugdelijk product

Een product moet doen wat je er redelijkerwijs van mag verwachten. Dat heet conformiteit. Gaat een apparaat kapot terwijl het nog veel langer mee had moeten gaan, dan heb je recht op kosteloos herstel, vervanging of, als dat niet lukt, je geld terug. 

Handig om te weten: gaat een product binnen een jaar na aankoop stuk, dan gaat de wet ervan uit dat het gebrek er vanaf het begin al in zat. De verkoper moet dan het tegendeel bewijzen, niet jij. Dit conformiteitsrecht is een van de bekendste onderdelen van het consumentenrecht, één van de vele rechtsgebieden waarin juristen gespecialiseerd zijn. 

2. Garantie komt bovenop je wettelijke rechten

Een veelgehoord misverstand is dat als de garantie is verlopen, je nergens meer recht op zou hebben. Zo werkt het niet. Naast de garantie heb je namelijk altijd je wettelijke recht op een deugdelijk product, en dat loopt door, ook nadat de garantietermijn is afgelopen. Een garantie komt daar bovenop en kan de afhandeling makkelijker maken, maar hij kan je wettelijke rechten nooit inperken. 

Wat redelijk is, hangt af van het soort product en de prijs. Van een wasmachine of koelkast mag je zeker zeven tot tien jaar verwachten, van een televisie een jaar of zes en van een smartphone drie tot vijf jaar. Gaat zo’n apparaat eerder stuk, dan kun je de verkoper daarop aanspreken, ook al is de garantie allang verlopen.  

Hoewel dit geen verwachte levensduren zijn maar richtlijnen die consumentenorganisaties en rechters hanteren, dus geen wettelijk vastgelegde termijnen, bieden ze houvast bij een geschil. Komt het daarop aan, dan kan een advocaat consumentenrecht beoordelen of een product langer had moeten meegaan dan het deed. 

3. Bedenktijd bij online aankopen

Doe je een aankoop via internet, dan geldt veertien dagen bedenktijd. Dat geldt voor de meeste online gekochte producten en diensten, maar niet voor alles. Vluchten, treinkaartjes, concerttickets en hotelovernachtingen vallen er bijvoorbeeld buiten, net als maatwerk en om hygiënische redenen verzegelde artikelen. Waar het herroepingsrecht wél geldt, mag je het product zonder opgaaf van reden terugsturen en krijg je de aankoopprijs terug, plus de verzendkosten die je bij de bestelling betaalde (tegen het standaardtarief). De kosten van het terugsturen zijn meestal wél voor eigen rekening. 

4. Recht op een goed uitgevoerde dienst

Niet alleen producten, ook diensten vallen onder consumentenbescherming. Een vakman hoort zijn werk te leveren zoals een redelijk bekwaam vakgenoot dat zou doen. Legt een aannemer een vloer scheef of laat een installateur een lekkage achter, dan hoef je dat niet te accepteren. De eerste stap is de dienstverlener de kans geven het recht te zetten. Gebeurt dat niet binnen een redelijke termijn, dan kun je de overeenkomst ontbinden, de herstelkosten door een ander verhalen of schadevergoeding vorderen. 

Kort gezegd: je betaalt voor vakwerk, en dat mag je ook verwachten. Kom je er samen niet uit, dan kun je terecht bij een jurist of, als het tot een procedure komt, bij de kantonrechter. 

5. Bescherming tegen oneerlijke voorwaarden

Niet alles wat in de kleine lettertjes staat, is ook echt geldig. De wet beschermt consumenten tegen onredelijk bezwarende voorwaarden. Dit zijn bepalingen die de balans te ver in het voordeel van het bedrijf laten doorslaan. Een goed voorbeeld is een voorwaarde die je wettelijke recht op herstel of terugbetaling probeert uit te sluiten bij een kapot product, of een onredelijk hoge boete bij annulering. Voorwaarden die als oneerlijk gelden, zijn niet bindend, ook al heb je ze bij de aankoop geaccepteerd. 

Kortom, de wet biedt de consument een stevig vangnet. Deze vijf rechten geven je de basis om voor je geld en je gelijk op te komen.