Beeld: J.W. Stolk / AI-gegenereerd
Beeld: J.W. Stolk / AI-gegenereerd

Heksen, Delft en Halloween

Algemeen

Halloween, een griezelfeestje, overgewaaid uit Amerika. Heksen zijn onlosmakelijk verbonden met Halloween, maar ooit waren heksen een serieuzere aangelegenheid. 

Door: Jeroen Stolk

Wanneer je beschuldigd werd van hekserij of toverij stond je er niet best voor. Dit overkwam Geertje Cornelisdochter die in 1638 aan de Buitenwatersloot woonde. Geertje verdiende een eerlijke boterham als uitdraagster maar werd door haar omgeving beticht van toverij. Het stadsbestuur boog zich over de kwestie en verbood ten strengste Geertje ook maar een haar te krenken. Haar opponenten werden door het stadsbestuur als domme mensen bestempeld. Gelukkig voor Geertje was de heksenvervolging in Nederland al over haar hoogtepunt heen en werd zij van alle blaam gezuiverd. Hoe anders was dat halverwege de zestiger jaren van de zestiende eeuw toen de Delftse “heksen” Machtelt Goessensdr. en Trijntge Cornelisdr. (alias Trijn Tgilip) van hekserij beschuldigd werden. Beiden werden op gruwelijke wijze gemarteld en door verwurging om het leven gebracht. Waarna hun lichamen werden verbrand. Hierna werd nog slechts één vrouw als heks om het leven gebracht in Delft. Zij heette Anna Claesdochter en was afkomstig uit Delfshaven dat toen onder Delft ressorteerde. Anna had de bijnaam Anna Vader Jacobs en werd ervan beschuldigd zich met de duivel te hebben ingelaten en enkele kinderen een heksendrankje te hebben toegediend. Anna onderging hetzelfde lot als Machtelt en Trijn. Op zes juli 1585 werd zij om het leven gebracht. In Delft was men eerder tot betere inzichten gekomen dan mondiaal. Eindigde buiten Nederland de heksenjacht pas om en nabij 1680, werd in het Delft al in 1615 verboden Marijtje Wynants uit Delfshaven te beschuldigen van toverij of haar te dwingen kinderen te zegenen. Voorts mocht men haar niet naroepen, beledigen of barbaarse daden laten ondergaan. Happy Halloween.