‘Een stad waar we samen problemen voorkomen en iedereen kan meedoen’

DELFT - Delft heeft net als andere steden te maken met maatschappelijke uitdagingen. In die context presenteert de gemeente de Visie Sociale Basis 2025-2035, die richting moet geven aan hoe Delft de komende jaren omgaat met welzijn, preventie en samenwerking in de stad. Tegelijkertijd krijgt Delft voor Elkaar, de organisatie die het welzijnswerk uitvoert, vanaf 1 januari een nieuwe vorm: een zelfstandige uitvoeringsorganisatie van de gemeente Delft.

Door Cheyenne Toetenel

In gesprek met wethouders Joëlle Gooijer en Karin Schrederhof en kwartiermaker Cor van der Wel - per 1 januari tevens directeur van de nieuwe welzijnsorganisatie - wordt duidelijk hoe ingrijpend deze beweging is. Niet omdat alles op de schop gaat, maar juist omdat Delft de bestaande kracht van bewoners, vrijwilligers en professionals wil bundelen en versterken. 

Aanleiding
De directe aanleiding voor de visie ligt in landelijke akkoorden waarin gemeenten worden opgeroepen om een visie op hun sociale basis te ontwikkelen. Maar de behoefte leefde in Delft al langer, vertelt Gooijer. “We waren aan het nadenken over ons welzijnswerk, voorzieningen en ook de raad stelde vragen over hoe wijkgericht we werken. Het was tijd om dat tegen het licht te houden.” Volgens Schrederhof speelt ook een bredere realiteit: de zorg is op de lange termijn niet houdbaar als we niet veel meer in preventie investeren. “Het huidige zorgsysteem is financieel én qua personeel simpelweg niet houdbaar als we niet anders gaan werken.” Ook de verschillen binnen de stad illustreren de urgentie. “Reis je enkele kilometers, dan zie je dat mensen in de ene wijk acht jaar langer in goede gezondheid leven dan in een kwetsbaardere wijk”, aldus Gooijer. “Dat vraagt om een andere manier van kijken: niet beginnen als mensen ziek worden, maar eerder werken aan gezondheid, ontmoeten, bewegen en het voorkomen van isolement.” Voor jeugd geldt dat zelfs nog sterker, vult Schrederhof aan. “Gezondheid en kansen beginnen al voor de geboorte. Daar kunnen we nog enorme stappen zetten.”

Concrete stappen
Een visie klinkt abstract, maar de effecten kunnen heel concreet zijn. Een voorbeeld daarvan is Wij West Dichtbij in winkelcentrum De Hoven: een plek waar inwoners binnen kunnen lopen voor vragen, een kop koffie of een luisterend oor. Laagdrempelig, zichtbaar en midden in de leefwereld. “Dat is precies het idee”, zegt Schrederhof. “Dichterbij de inwoners organiseren, op plekken waar mensen toch al komen.” Cor van der Wel ziet kansen bij woningcorporaties, buurthuizen en andere natuurlijke aanloopplekken. “We zoeken plekken waar je toch al langsloopt, en waar je meteen terecht kunt met een hulpvraag. Dat moet vanzelfsprekend worden.”

Samenredzaamheid
In de visie spelen eigenaarschap en samenredzaamheid een belangrijke rol. Schrederhof noemt het recente event ‘Dag van de Vrijwilliger’, georganiseerd door Delft voor Elkaar. “Daar zag je een enorm betrokken groep mensen. Vrijwilligers zijn goud waard. Maar je ziet dat initiatieven komen en gaan, en de uitdaging is om ze te ondersteunen én vol te houden. Niet alles moet op vrijwilligers schouders rusten, maar we willen ruimte creëren voor wie iets wil doen.” Professionals spelen daarin een verbindende rol, zegt Gooijer. “Het gaat niet om alles zelf moeten kunnen. Het gaat om elkaar helpen. Professionals kunnen mensen aan elkaar verbinden, netwerken versterken en voorkomen dat een hulpvraag een zorgvraag wordt.” De samenwerking tussen vrijwilligers en professionals kan nog veel sterker, benadrukt Van der Wel. “We werken al wijkgericht, maar we willen grotere, sterkere netwerken bouwen. Vrijwilligers zitten dichter op de wijk dan professionals ooit kunnen zijn. Door hen dichter bij de teams te organiseren, kun je veel meer bereiken.” Ook verenigingen zijn onmisbaar, zegt Gooijer. “Zij zijn duurzaam aanwezig in de wijk, maar ze hebben het soms moeilijk. We ondersteunen hen zodat ze kunnen blijven bestaan en bijdragen aan gemeenschap en ontmoeting.”

Eén organisatie, één gezicht
Om de sociale basis te versterken, wil de gemeente de samenwerking met welzijnsorganisatie Delft voor Elkaar versterken. Vanaf 1 januari verandert Delft voor Elkaar van een samenwerkingsverband in een zelfstandige BV, wat uiteindelijk voor een sterkere organisatie moet zorgen. De medewerkers van drie organisaties - Participe, Kwadraad en MEE ZHN - gaan voor het nieuwe Delft voor Elkaar werken. Dat is veel meer dan een administratieve verandering, legt Van der Wel uit. “Nu werken professionals in wijkteams nog vanuit verschillende organisaties, met eigen achtergronden en systemen. Straks zijn ze directe collega’s. Dat maakt het overnemen van werkzaamheden makkelijker, communicatie sneller en de ondersteuning voor inwoners beter.” De ambitie is duidelijk: vaste gezichten in de wijk. Professionals die inwoners kennen, en waar inwoners zonder drempel naartoe kunnen. “Ook fysiek”, zegt Van der Wel. “Meer plekken zoals Wij West Dichtbij, waar je gewoon binnenloopt. Geen drie of vier loketten meer, maar één plek waar je wordt geholpen.” De overgang wordt door medewerkers breed gedragen, zegt Schrederhof. “Vrijwel iedereen gaat werken voor de nieuwe organisatie. Dat commitment is prachtig en geeft vertrouwen voor de toekomst.”

Elkaar zien, kennen en helpen
Van der Wel spreekt van ‘dorpjes in de wijk’: kleine gemeenschappen waarin mensen elkaar zien, kennen en helpen. “In één wijk heb je soms al heel verschillende woonblokken met andere samenstelling en andere zorgen. Dat vraagt om maatwerk. Om te weten wat er achter de voordeur speelt.” Precies daarom zoekt Delft voor Elkaar steeds vaker samenwerking met woningcorporaties. Letterlijk aanbellen, vragen hoe het gaat. “Veel mensen zien we anders helemaal niet”, zegt Van der Wel. “Maar als je samen optrekt - corporatie, welzijnswerk, Delft Support - zie je meer, en kun je eerder helpen.” Het proactieve deel is cruciaal: niet wachten tot er problemen zijn, maar vroegtijdig signaleren. “Want veel lichamelijke klachten hebben sociale oorzaken”, zegt Gooijer. “Eenzaamheid, schulden, stress. Die pakken we liever vroegtijdig op.”

Inwoners betrekken
Inwoners zijn op meerdere manieren betrokken, via partners en de Adviesraad Sociaal Domein. Met het nieuwe Delft voor Elkaar wordt dat verder uitgebreid. Van der Wel: “We willen een eigen cliëntenraad opzetten, met een diverse groep inwoners die ons aangeeft wat nodig is. Ook de wijkteams blijven een belangrijke bron van signalen. Zij weten wat er speelt en dat willen we versterken, samen met vrijwilligers. Na verloop van tijd moet de ondersteuning steeds beter, vindbaarder en dichterbij georganiseerd worden.”

Stevige basis
De gemeenteraad neemt begin 2026 een besluit over de Visie Sociale Basis. De nieuwe visie staat niet op zichzelf. Ze raakt aan wonen, openbare ruimte, werk, armoede en leefbaarheid. Volgens Gooijer moeten al die lijnen uiteindelijk samenkomen: “We hebben een compacte stad, dat geeft kansen. Door onderdelen beter te verbinden kun je werken vanuit de leefwereld van inwoners.” Voor Schrederhof ligt hier een cruciale opgave voor de toekomst. “Sommige mensen kun je pas echt helpen als ze een goede woonplek hebben. Dat lossen we morgen niet op. Maar we moeten blijven kijken wie we op korte termijn wél kunnen helpen, en hoe wonen, zorg en welzijn elkaar versterken.” In alles klinkt de kern van de Delftse koers door: preventie, nabijheid en samenwerking. Of zoals Van der Wel het samenvat: “Je moet het met elkaar doen en naar elkaar omzien. Dorpjes in de wijken, daar werken we naartoe.”