‘Onze diversiteit is wat Delft krachtig maakt’

DELFT - Vrijdag bood het college van B&W de gemeenteraad de nieuwe nota ‘Samen Thuis in Delft’ aan. Het document vormt de eerste integrale visie op inclusief samenleven in de stad. Het doel is helder: een Delft waarin iedereen zich thuis kan voelen, ongeacht afkomst, geloof, inkomen, gender, beperking of seksuele oriëntatie.

Door Cheyenne Toetenel

“Een inclusieve stad is een stad waar iedereen mee kan doen en waar verschil geen probleem is, maar een verrijking”, aldus Joëlle Gooijer, wethouder Inclusief Samenleven. “Het gaat erom dat je je veilig voelt en jezelf kunt zijn, maar ook dat je verschil niet problematiseert, maar viert.”

Onder één paraplu
De gemeente Delft werkt al jaren aan onderwerpen als emancipatie, regenboogbeleid en toegankelijkheid. Toch ontbrak er een samenhangende aanpak. Met de nieuwe nota worden die lijnen voor het eerst gebundeld. Volgens Gooijer was dat nodig. “We zien dat de samenleving steeds meer uiteenvalt in groepen die elkaar niet altijd begrijpen, ondanks de mooie initiatieven die er al zijn om mensen samen te brengen. Ook hier in Delft merk je dat mensen in hun eigen bubbel leven. Daarom wilden we al die losse initiatieven samenbrengen onder één paraplu: Samen Thuis in Delft.” Een extra aanleiding kwam van het Kwartiermakers Comité Delfts Slavernijverleden. “Na de excuses voor het slavernijverleden benadrukten wij dat dit geen punt maar een komma was. Het Kwartiermaker Comité vroeg de gemeente beleid te maken dat ook de hedendaagse gevolgen van discriminatie en ongelijkheid aanpakt. Die oproep was voor ons als college mede een reden om de thema’s te bundelen in één visie en aanpak.”

Kern van de nota
De nota rust op vijf ambities die samen richting geven aan het beleid. Delft wil een stad zijn waarin iedereen zich thuis voelt, zichzelf kan zijn en waarin verschil wordt gerespecteerd. Een stad waarin iedereen een volwaardige plaats in de samenleving krijgt en waarin het koloniaal en slavernijverleden niet alleen wordt herdacht, maar ook wordt erkend als onderdeel van het heden. Die ambities zijn vertaald naar thema’s zoals het tegengaan van discriminatie en polarisatie, bevorderen van emancipatie en inclusief samenleven en bewustwording van het koloniaal en slavernijverleden. Concrete maatregelen volgen daaruit. Zo komt er een subsidieregeling om ontmoetingen tussen verschillende groepen te stimuleren, en een voor het bevorderen van zelfbeschikking, versterken van veiligheid en stimuleren van economische zelfstandigheid van vrouwen. Educatie en informatievoorziening hebben in de nota een cruciale rol. Met onder meer het in beeld brengen van verhalen van Delftenaren, het faciliteren van ontmoeting en gesprek, maar ook bijvoorbeeld bewustwordingscampagnes zoals de jaarlijkse campagne om discriminatie beter te leren herkennen en handvatten te bieden hoe hierop te reageren.

Samen met de stad
Belangrijk bij het opstellen van de nota was de inbreng van inwoners. De gemeente organiseerde gesprekken met jongeren, studenten, belangenorganisaties en wijkvertegenwoordigers. “Dit soort beleid kun je niet achter je bureau bedenken”, zegt Gooijer. “Het gaat over hoe je in de stad samenleeft, dus moet je ook de stad zelf horen.” Een ervaring die haar persoonlijk raakte, kwam van een docent die vertelde dat zij op haar basisschool werd gediscrimineerd. Pas toen een witte collega openlijk voor haar opkwam, veranderde er iets. “Dat heeft mij geleerd dat het niet alleen aan degenen is die discriminatie ervaren, om van zich af te bijten”, vertelt Gooijer. “Het vraagt juist iets van de rest van ons: dat je in de bres springt voor mensen.”

Jongeren praten mee
Ook jongeren leverden input. Zo deed het Stanislascollege Westplantsoen mee aan de gesprekken. Docenten Esther Faasen en Damy Duifhuis begeleidden hun mentorleerlingen bij de sessies. “Het zijn ingewikkelde thema’s - discriminatie, slavernijverleden, LHBTI+, emancipatie - maar juist belangrijk om met jongeren te bespreken”, aldus Faasen. De gesprekken werden ondersteund met korte filmpjes en gevoerd in kleine groepjes. “Dat werkte heel goed. Leerlingen durfden zich meer open te stellen en deelden ervaringen die ze in de klas nooit zomaar zouden vertellen.” Wat Faasen opviel: vrijwel alle leerlingen voelden zich thuis in Delft, maar niet iedereen had dezelfde ervaringen. “Sommigen hadden nog nooit discriminatie meegemaakt, terwijl anderen al op hun veertiende wisten hoe het voelt om anders behandeld te worden vanwege hun achtergrond. Dat vond ik confronterend jong.” Het gesprek maakte indruk, ook op de andere leerlingen. “Ze werden zich bewust dat discriminatie wél speelt, ook al zien ze het zelf niet altijd.” Dat bewustzijn is precies wat je wilt bereiken, stelt wethouder Gooijer. 

Campagnes en ontmoeting
Een van de eerste stappen die de gemeente zet, is het vergroten van bewustwording. Begin dit jaar startte de campagne ‘Zie jij het?’, ontwikkeld samen met inwoners. Gooijer: “Discriminatie is verboden, maar het gebeurt toch, vaak ongemerkt. Door het zichtbaar te maken hopen we het onderwerp bespreekbaar te maken en mensen bewust te maken van hoe ze kunnen reageren als ze zien dat iemand met discriminatie te maken krijgt.” Ook zijn er bijvoorbeeld al trainingen voor mensen die actief zijn in het sociaal domein, om hen te helpen discriminatie beter te herkennen, signaleren en mensen hierin verder te helpen. Deze worden verzorgd door Stichting Inclusie en Discriminatiebestrijding (iDb). Daarnaast worden er in de stad activiteiten georganiseerd over discriminatie om de dialoog te stimuleren en bewustzijn vergroten. “Het gesprek zelf is verbindend”, zegt Gooijer. “Dat zagen we ook tijdens de voorbereidende bijeenkomsten: zodra mensen hun ervaringen delen, ontstaat er meer begrip.”

Polarisatie voorkomen
Landelijk nemen de zorgen over polarisatie toe. Hoewel Delft nog geen heftige rellen kent zoals vorige week in Den Haag, maakt Gooijer zich wel zorgen. “We zien dat mensen elkaar steeds minder tegenkomen. Theoretisch opgeleiden en praktisch opgeleiden leven vaak in gescheiden werelden. Dat is riskant, want zonder ontmoeting groeit onbegrip.” Daarom wil de gemeente investeren in laagdrempelige ontmoetingen. “Mooie voorbeelden van hoe het óók kan, zijn er al: de heropening van het AZC Manderspark, waar omwonenden en nieuwkomers elkaar ontmoetten, en de Voettocht voor Vrede, waarin kerken, moskeeën en synagogen gezamenlijk optrekken.”

Voorbeeldrol en emancipatie
Specifieke aandacht gaat uit naar groepen die structureel minder kansen ervaren, zoals vrouwen, mensen met een beperking en LHBTI+-personen. Daarbij ziet de gemeente ook een taak voor zichzelf. “Practice what you preach”, zegt Gooijer. “Als gemeente moeten we zelf het goede voorbeeld geven, bijvoorbeeld door mensen met een beperking meer kansen te bieden binnen onze organisatie. En door werkgevers te informeren over en wijzen op de regelingen die er zijn om inclusiever te worden.”

Gezamenlijke geschiedenis
Een apart thema binnen de nota is het erkennen van het koloniaal en slavernijverleden. Delft wil jaarlijks herdenken, maar ook investeren in educatie en bewustwording. Gooijer benadrukt dat dit niet alleen over het verleden gaat. “Het werkt door in het heden. De systemen en denkbeelden van toen hebben nog steeds invloed op sociaaleconomische kansen, onderwijsachterstanden, anti-zwart racisme, transgenerationele trauma’s en gezondheid. En de grondtonen onder het systeem van het koloniaal en slavernijverleden zijn nog steeds aanwezig. Daar waar groepen mensen als minderwaardig worden gezien of economische belangen zwaarder wegen dan mensenlevens. Pas als we onze gezamenlijke geschiedenis kennen, kunnen we samen bouwen aan verbinding.”

Betrokkenheid
De nota ‘Samen Thuis in Delft’ is geen eindpunt, benadrukt Gooijer. “Het is een middel om zichtbaar te maken waar we voor staan. Uiteindelijk moet het in de stad gebeuren. Wij monitoren de voortgang, maar het succes hangt af van ons allemaal: inwoners, organisaties, ondernemers en scholen.” Gooijer benadrukt dat niet iedereen meteen het belang van dit beleid ziet, maar dat het juist daarom nodig is. “Je kunt zomaar zelf tot een minderheid behoren, en dan is het cruciaal dat jouw stem ook gehoord wordt en dat je je veilig voelt. Het hangt van ons allemaal af of een ander kan meedoen. En als iemand meer rechten krijgt om volwaardig mee te doen, verlies jij niets. Integendeel: het verrijkt ons als stad.” De gemeenteraad besluit naar verwachting eind van het jaar over de nota.