Liefdevolle verhalen doorbreken stilte rond psychisch lijden

DELFT - Tijdens World Suicide Prevention Day, die op woensdag 10 september plaatsvond, werd het boek ‘Toen jij de stilte vond’ gelanceerd. Het is een indringende bundel met verhalen van ouders die hun kind verloren door suïcide of euthanasie na uitzichtloos psychisch lijden. Onder hen is de Delftse moeder Melanie van der Lecq, die haar bijdrage leverde als gastschrijver en als projectleider nauw betrokken was bij de totstandkoming van het boek. 

Door Cheyenne Toetenel

Voor Melanie is het onderwerp persoonlijk. In december 2019 verloor zij haar dochter Gaia, toen zestien jaar oud, aan suïcide. Het verlies veranderde haar leven ingrijpend. “Met dit boek zetten ouders een monument neer voor hun kinderen”, vertelt ze. “We willen laten zien dat ze zoveel meer waren dan die ene laatste gebeurtenis. Hun levens bevatten ook vreugde, liefde en mooie herinneringen, en die verhalen moeten verteld worden.”

Taboe doorbreken
De uitgave is een initiatief van Stichting Nooit Voorbij, die al meerdere boeken publiceerde over verlieservaringen. Met dit themaboek wil de stichting niet alleen ruimte geven aan persoonlijke verhalen, maar ook bijdragen aan het doorbreken van het taboe rond psychisch lijden en suïcide. “Gemiddeld overlijden in Nederland vijf mensen per dag door suïcide”, benadrukt Melanie. “Onder jongeren tot dertig jaar is het doodsoorzaak nummer één. Toch vinden veel mensen het moeilijk om erover te praten.” Melanie merkt dat zelf ook in gesprekken. “Vroeger zei ik dat Gaia er zelf voor koos om uit het leven te stappen, maar dat klopt niet. Ze was ziek, alleen anders. Door dat zo te benoemen, ontstaat er meer openheid. Mensen durven dan hun eigen ervaringen te delen en dat leidt tot waardevolle gesprekken.”

Verbinding
Voor dit boek schreef Melanie over hoe zij en haar gezin na het verlies van Gaia verder gingen. “Het is geen handleiding, want rouw is voor iedereen anders. Ik deel alleen mijn ervaring: de emoties die voorbij kwamen, de zoektocht naar hoe je een geboortedag of sterfdag vorm geeft, en hoe wij ons staande proberen te houden.” Naast haar rol als gastschrijver was ze ook projectleider en schrijfcoach. “Iedere ouder kreeg een coach om mee te lezen en tips te geven. Omdat ik zelf ook een kind heb verloren, ben ik tegelijkertijd coach en lotgenoot. Er is daardoor een diepe verbondenheid tussen ons: je hoeft weinig woorden te gebruiken om elkaar te begrijpen.” Die verbondenheid kwam ook tot uiting tijdens de boekpresentatie, die plaatsvond in de week waarin wereldwijd aandacht wordt gevraagd voor suïcidepreventie. De avond werd omlijst met muziek van onder meer Glenda Peters, Niels Geusebroek, Desray en Do. Foto’s van en korte filmpjes over de kinderen gaven de concertavond een persoonlijk en liefdevol karakter.

Boodschap
Het boek is een getuigenis van liefde en verlies, maar ook een oproep aan de samenleving. Melanie benadrukt dat praten over psychisch lijden belangrijk is. “Het belangrijkste is dat we elkaar blijven zien en vragen hoe het écht gaat. Niet alleen oppervlakkig, maar door te luisteren zonder oordeel en zonder meteen met ‘oplossingen’ te komen. Vaak willen mensen die lijden vooral erkenning: iemand die zegt ‘wat naar dat je je zo voelt’. Dat kan al verschil maken.” Voor ouders die hun kind verloren hebben, is het bovendien waardevol als er naar hun kind gevraagd wordt. “We zijn trots op onze kinderen, ongeacht de manier waarop ze zijn overleden. Hun naam noemen, herinneringen ophalen, dat helpt tegen het gevoel van eenzaamheid dat vaak volgt op verlies. Het verdriet blijft, dag in dag uit, maar het doet goed als er ruimte is om erover te praten.”

Het boek is te bestellen via www.stichtingnooitvoorbij.nl. De opbrengst komt ten goede aan de Stichting Nooit Voorbij, die zich inzet voor ouders die hun kind op welke manier dan ook verloren. Voor Melanie betekent het vrijwilligerswerk voor de stichting ook iets terugdoen. “Het geeft me bovendien het gevoel dat Gaia’s leven verschil maakt. Dat haar verhaal bijdraagt aan meer openheid en verbondenheid. Zo wordt het niet alleen een persoonlijk monument, maar ook een boodschap voor anderen.”

Denk je aan zelfdoding? Neem dan 24/7 gratis en anoniem contact op met 0800-0113 of chat op 113.nl