Foto: Spaarnestad Photo, via Nationaal Archief
Foto: Spaarnestad Photo, via Nationaal Archief

De schooltandarts

Algemeen

DELFT - Wie heeft er geen trauma aan overgehouden; de schooltandarts. Eenmaal per jaar bezocht hij de school om alle schoolkinderen met een levenslange angst voor de tandarts op te zadelen. Dit is misschien wat overdreven, maar angst boezemde hij zeer zeker in.

Door Jeroen Stolk

De Prins Willemschool, gelegen tussen Phoenixstraat en Oude Delft, werd beslist niet overgeslagen. Hier was de schooltandarts een Indische man die het kantoortje van de schooldirecteur kreeg toegewezen als tijdelijke praktijkruimte. Het gerucht dat de tandarts in de school was ging als een lopend vuurtje en zorgde op voorhand voor een angstig gevoel. 

Destijds was tandartsbezoek een minder prettige aangelegenheid dan het nu is. Zeker voor kinderen in de basisschoolleeftijd was een bezoek aan deze arts een onprettig vooruitzicht. Na controle van het gebit en eventuele spoedreparaties gaf de tandarts duidelijke instructies mee voor het poetsen: poets van het tandvlees af. Dus bij je bovengebit van boven naar onder en bij het ondergebit precies andersom. 

Het volgende jaar dook de schooltandarts opnieuw op. En weer had hij zich geïnstalleerd in het kantoortje van de bovenmeester, zoals het hoofd van de school werd genoemd. Schoorvoetend legde je de weg door de gang opnieuw af. Maar nu wel wat zelfverzekerder dan een jaar daarvoor. Je had immers de instructies van de schooltandarts nauwgezet opgevolgd, dus moest het nu wel in orde zijn. 

Groot was de verbazing, maar vooral de verwarring, toen de tandarts opnieuw poetsinstructies gaf, maar nu totaal andere. Had je dan het hele jaar verkeerd gepoetst? Je had toch precies gedaan wat hij je had gezegd. 

Eenmaal volwassen dacht je hier nog weleens aan terug. Nu pas besefte je wat er destijds aan de hand was. Je had niets fout gedaan! Je was slechts als proefkonijn gebruikt, samen met je schoolgenootjes. Door elk jaar andere poetsinstructies te geven kon de tandarts goed vergelijken. Want honderden Delftse schoolkinderen hadden een jaar lang op dezelfde wijze gepoetst. Op deze manier trachtte de tandarts te ontdekken wat de beste manier van poetsen was. Niet beseffende dat hij de complete Delftse schooljeugd in verwarring achterliet.