Het verhaal van de Oude Delft 111

De jonge Mathijs stapte al vroeg de deur uit van het statig pand aan de Oude Delft (heden nr.111), die twaalfde oktober 1654. 

Door: Jeroen Stolk

Zijn moeder had hij al vroeg verloren, dus woonde hij met zijn broertjes en zus bij hun vader. Vader Jacob was niet de eerste de beste; hij begon zijn carrière als chirurgijn, werd landmeter, notaris en procureur van de Vierschaar (soort rechtbank). Bovendien was Jacob wiskundige. Niet Mathijs, die had heel andere plannen. Hij wilde kunstschilder worden. En niet zomaar eentje. Daarom was hij in de leer gegaan bij een leerling van Rembrandt van Rijn die zich in Delft had gevestigd, namelijk Carel Fabritius. Mathijs stapte flink door want Fabritius woonde aan de andere kant van de stad, in de Doelstraat* en hij wilde niet te laat komen. De meester rekende op hem want vandaag kwam de koster van de Oude Kerk, Sijmon Decker, poseren voor zijn portret. Maar gelukkig ging alles goed en zat even later het hele gezelschap in huize Fabritius. Het was 10.15 uur toen het noodlot toesloeg; een enorme knal en de hele omgeving was met de grond gelijk gemaakt. Het kruitmagazijn was ontploft en maakte een abrupt einde aan de carrière van Fabritius, Decker en de veelbelovende Mathijs Spoors. Hoewel Fabritius als enige levend onder het puin vandaan gehaald werd, heeft ook hij het niet gered. Fabritius en Decker werden begraven op 14 oktober 1654, Mathijs één dag later. Mathijs werd slechts zeventien jaar oud. Gaan we weer terug naar Oude Delft 111, tussen de Kloksteeg en de Binnenwatersloot. Op deze plek heeft namelijk nog iemand gewoond die de kunstgeschiedenisboeken heeft gehaald. Zijn portret is alom bekend onder de noemer ‘burgemeester van Delft’. Maar Adolf Croeser was helemaal geen burgemeester, hij was graanhandelaar. Evenals Jacob Spoors, was ook Croeser actief op de onroerend markt. Beiden kochten en verkochten onroerend goed, een lucratieve nevenverdienste. Croeser staat met zijn dochter afgebeeld, zittend voor zijn woning aan de Oude Delft, terwijl een bedelares met haar zoontje hem om een aalmoes vraagt. Dit alles, door niemand minder dan Jan Steen vereeuwigd op het doek. Steen die overigens op een steenworp afstand van Croeser woonde. Een hoop om over te mijmeren terwijl u op uw eten wacht in het restaurant dat zich momenteel op deze locatie bevindt. 

Meer over Spoors, Fabritius, Jan Steen en Sijmon Decker (die ook uit een geslacht van kunstschilders stamt) leest u in ‘Scijlder tot Delff’.

*(niet te verwarren met de
huidige Doelenstraat).