GROEPEN BEWONERS BOUWEN IN DE SPOORZONE (3): De eerste groepskavels opgeleverd

In de Spoorzone zijn drie jaar geleden kavels uitgegeven aan zes groepen bewoners, die er koopappartementen bouwen (maximaal 18 eenheden per kavel). Een unieke manier om in deze tijd van individualisering gezamenlijk iets van de grond te krijgen. Delft op Zondag volgt twee van deze groepen. De eerste twee artikelen gingen over de plannen en de voorbereiding; dit derde deel over de bouwfase. Vorige week verscheen hiervan het eerste gedeelte in Delft op Zondag. In het najaar verschijnt het slot, waarin de laatste bewoners hun appartementen betrekken en anderen al terugblikken: hoe bevalt het wonen?

Tekst/foto’s: Lex Veldhoen

De groepen verschillen qua aanpak. De groep van initiatiefneemster Helma Wagemakers groeide uit tot twee kavelgroepen: ‘Saffier’ en ‘Smaragd’. Daar staan inspraak en gezamenlijke ruimten delen centraal. ’Blue Tulip Homes’, opgezet door David Schmieman, kiest voor zoveel mogelijk goedkoop zelf bouwen door starters met beperkte inspraak en een minimale rol voor architect en onderaannemers.

FEBRUARI 2026
Op het dak van Blue Tulip Homes staat een gure wind. Het is grijs weer en slechts twee graden boven nul. Een moeder en vader en twee bewoonsters brengen, dik gekleed, helmen op, betonwapening aan, voordat straks beton gestort wordt. David vertelt dat vanwege vorstverlet een week vertraging is opgelopen: ‘Maar nu de dagen lichter worden, kunnen we langer doorwerken. Binnenkort zetten we de ramen erin en beginnen we aan het binnenwerk.’ Ze klussen nu al bijna een jaar: ‘Je ziet dat mensen steeds handiger worden. Het storten van vloeren doen we inmiddels zelf, net als balkonnetjes plaatsen. Daarnaast praten we eens per twee weken over de groepsvorming en de inrichting van gemeenschappelijke ruimten. Ik verwacht dat er door zo samen te werken vanzelf een gemeenschapsgevoel ontstaat.’ Met de ramen in de gevels ogen de gebouwen van Saffier en Smaragd nu niet meer als betonskeletten, maar als appartementencomplexen. De twee groepen vergaderen inmiddels afzonderlijk over huisregels, verzekeringen en de inrichting van hun Vereniging van Eigenaren. ‘We horen pas twee weken van tevoren wanneer de oplevering is,’ zegt Helma. ‘Dat vind ik onbegrijpelijk.’ Ze merkt bovendien een verschil tussen de bewoners van beide projecten: ‘De eerste deelnemers zijn ideëler. Mensen die later zijn ingestapt, zijn vaak zakelijker. Ik verwacht daarom twee heel verschillende VvE’s.’ Ook thuis overheerst de onzekerheid: ‘Wij moeten op 1 april ons huis uit, hebben al een opslagruimte gehuurd. Ik ben bang dat we een tijd moeten kamperen of logeren. Ons zelfgemaakte keukenblok staat nu midden in de woonkamer.’

JUNI 2026
Een kleine familiecamping bij Schipluiden in de weilanden. Helma staat voor een kleine, vrolijk met bloemen beschilderde caravan. ‘Hier bivakkeer ik sinds tien weken met mijn partner. Vanwege ruimtegebrek slaapt hij vaak bij zijn moeder.’ Het is al twee weken regenachtig en de oplevering is opnieuw uitgesteld. Helma: ‘Onze andere groep, Smaragd, is nog slechter af. Die kunnen door de bouwvak pas in augustus verhuizen. Belangrijkste oorzaak is een slechte planning van de aannemer en onderaannemers. Het is kostbaar, want je gaat wat vaker uit eten en moet voortdurend improviseren.’ Ze vertelt dat ze lang voorop liepen, maar dat nu Vertigo, de groep tussen hun twee panden in, al opgeleverd is. ‘We weten niet hoe dat komt, hebben weinig contact als groepen onderling. We weten nog steeds niet wanneer we er in kunnen. Daarna moeten we binnen nog alles afwerken.’

JULI 2026
Op 1 juli, om 8.00 uur ‘s morgens wachten Edwin Groenendijk (57) en partner Margie Budwilowitz (60) voor de donkerbruine gevel van Saffier op de oplevering van hun appartement. Buiten wordt nog overal gewerkt, staan bouwmaterialen en zijn kranen in bedrijf. Samen met een klusjesman, de man die de overdacht doet namens Riz-Bouw en een toezichthouder namens de bewoners gaat het naar de eerste verdieping. In het kale appartement worden kleine gebreken genoteerd, uitleg gegeven bij de installaties en krijgt Edwin de sleutels uitgereikt. Hij vertelt: ‘Wij hebben door de vertraagde bouw geen problemen gehad, zoals Helma.’

Wel noemt hij de gemeente een onbetrouwbare partij. ‘We moesten bijvoorbeeld voor een hoofdelijke aansprakelijkheid van 3 miljoen per appartement tekenen. Dat is al heel raar. De buren mochten zes lagen bouwen, wij niet, terwijl we deze vraag letterlijk gesteld hebben aan de gemeente. Die wilde ons ook laten opdraaien voor vervuilde grond, terwijl ze een schone grond-verklaring hadden afgegeven voor de bovenste 1,50 meter. En zo zijn er nog meer dingen geweest.’

Hoe was het proces met de
bewoners voor jullie?

‘Er zijn dingen waarover gestemd wordt en als jij dan een andere mening hebt, kan dat tegenvallen en het bouwproces duurt langer dan wanneer je een standaardwoning koopt. Maar ik zou het in de toekomst weer aandurven zoiets te doen. Die gemeenschappelijke ruimten vind ik een hele leuke bijkomstigheid, waar wij zeker gebruik van gaan maken. Je loopt er gewoon even binnen voor een praatjes, misschien wordt er ook wel gekaart of andere dingen georganiseerd.’ 

Bij Blue Tulip Homes is inmiddels het casco gereed, maar de bewoners moeten nog zelf de binnenmuren, de keuken en sanitair (laten) aanbrengen. Gelijktijdig worden de buitengevel en de gemeenschappelijke ruimtes afgewerkt. David verwacht nog steeds dat de bewoners er in oktober kunnen intrekken: ‘Volgens onze berekeningen nu betalen onze bewoners ongeveer een derde minder voor hun casco-plus appartement dan voor een vergelijkbaar gereed appartement van 340.000 euro van 60 m2. Hoeveel precies dat is, hangt ook af van hoeveel je zelf hebt meegewerkt. Daar komen nog ongeveer 20.000 euro afbouwkosten bij. Ook hebben we achteraf berekend, dat we ongeveer 90% van de bouwuren zelf hebben uitgevoerd.’

Dit najaar verschijnt de laatste aflevering van deze serie. Dan zijn ook de woningen van Blue Tulip Homes gereed en blikken de bewoners van Saffier en Smaragd terug op de eerste maanden kavelwonen. Tevens blikt de gemeente dan op dit project terug en wordt duidelijk hoe het de andere kavelgroepen is vergaan.

Deze serie is mede mogelijk gemaakt dankzij steun van het Mediafonds Delft.