TU Delft toont aan dat bomen werken als stadsairco

DELFT - In de zomer lopen de temperaturen weer flink op. Gebouwen, asfalt en andere verhardingen houden warmte vast en geven die langzaam weer af, een bekend verschijnsel dat ook wel het hitte-eilandeffect wordt genoemd.

In het landelijke onderzoeksproject i-Tree 2.0-NL, onder leiding van TU Delft, is het verkoelende effect van maar liefst 69 verschillende boomsoorten onderzocht. In steden als Amsterdam, Rotterdam en Groningen zijn uitgebreide metingen gedaan. En wat blijkt? Onder het bladerdak van een boom kan de stralingswarmte, de directe zonnestraling op je huid en omgeving, tot rond de dertig graden lager uitvallen op een dag dat het boven de vijftig graden stralingswarmte in de volle zon is. Hierdoor daalt dus de gevoelstemperatuur, waardoor het onder bomen veel aangenamer vertoeven is dan in de volle zon. Dat komt doordat bomen op meerdere manieren de stralingswarmte tegenhouden: hun bladeren reflecteren en absorberen het zonlicht, en beschaduwen gebouwen, asfalt en andere verhardingen, waardoor er minder stralingswarmte is. “Wat vooral opvalt, is dat bladeren niet alleen zonlicht tegenhouden, maar ook een deel ervan opnemen en omzetten in biomassa”, vertelt René van der Velde, universitair hoofddocent Landschapsarchitectuur en Stedelijke Bosbouw én co-lead van dit project. “Steen en asfalt doen dat juist niet, zij zetten zonlicht om in warmte. Hierdoor leveren bomen een fysieke bijdrage aan verkoeling, ze bieden dus veel meer dan alleen een beetje schaduw.”  

Nieuwe classificatie
Een nieuwe classificatie van bomen, de zogenoemde Cool Tree Architecture Typology, laat zien welke eigenschappen, zoals bladerdichtheid of houtstructuur, het meest bijdragen aan verkoeling. Gemeenten kunnen hierdoor gerichter vergroenen en beter inspelen op het stedelijk hitteprobleem. Volgens Van der Velde biedt het onderzoek waardevolle inzichten: “We hebben nu duidelijker in beeld hoe bomen bijdragen aan verkoeling. Dat helpt om stedelijke omgevingen zorgvuldiger in te richten met oog voor het veranderde klimaat.”

Impact op de samenleving
Ontwerper Rebecca Price had een belangrijke rol in dit project: “Bij een groot opgezet onderzoek zoals i-Tree 2.0-NL, met 38 consortiumleden, is het belangrijk dat alle stakeholders op elkaar afgestemd zijn. En ook dat dit onderzoek echt een impact gaat maken in de samenleving. Als designer is dit mijn rol. Het is belangrijk dat onderzoek zoals dit een verschil maakt in het dagelijks leven van mensen.”

Wilt u meer weten over dit onderwerp? Neem dan een kijkje op de website www.tudelft.nl.