Hemd van het Lijf: Jeroen van der Most

Jeroen van der Most is kunstenaar en jureerde in de competitie voor de “Gen AI on the Fly”-expositie in de TU Delft Library.

Vanwaar deze foto?
Op deze foto zie je mij samen met mijn mede-jurylid Peter van der Putten en twee van de winnaars van de competitie voor de “Gen AI on the Fly”-expositie in de TU Delft Library. De expositie is vanaf 7 oktober tot en met 8 januari toegankelijk voor publiek.

Hoe zag de competitie eruit?
Er waren drie onderdelen waarvoor ongeveer dertig studenten met artificiële intelligentie (AI) gemaakt werk hebben ingestuurd: beeld, muziek en een grotere categorie voor educatieprojecten. Een van de doelen van de competitie was namelijk om de conversatie open te breken over het opnemen en legitimeren van AI in en binnen het universitaire curriculum. De winnaar van de eerste prijs in de beeldcategorie, Benedikt Kainzbauer, liet echt vakmanschap zien in het aansturen en cureren van AI. Het onderwerp van zijn werk had ook betrekking op iets persoonlijks uit zijn leven, wat een bepaalde spanning deed ontstaan. Benedikt won tevens de eerste prijs in de andere twee categorieën. De tweede prijs van de beeldcategorie ging naar Fran Salas, die ook een afbeelding wist te creëren met een echte visuele spanning en een openheid wat betreft interpretatie.

Exposeer je zelf ook?
Ja, niet als onderdeel van de competitie, maar Peter en ik gaan als professionele AI kunstenaars een conversatie aan met het werk van de studenten, met ons werk ‘Letters from Nature’. We hebben AI gebruikt om brieven van de natuur aan wereldleiders te schrijven over de klimaatcrisis. Die brieven hebben we ook echt verstuurd, maar ze worden ook op verschillende manieren geëxposeerd in allerlei musea. We gebruiken in dit werk AI als middel om de illusionaire grens tussen mens en natuur te benaderen en te onderzoeken.

Maak je meer kunst met AI?
Zeker, dat doe ik al jaren! Mijn werk is in veel verschillende musea te vinden, ook buiten Nederland. ‘Letters from Nature’ wordt nu bijvoorbeeld ook in Neurenberg geëxposeerd. Ik maak ook werk in opdracht van grote bedrijven. Daarnaast ben ik actief als spreker: ik vertel over de kunstwerken - en over digitale kunst an sich - op conferenties.

Hoe is dat begonnen?
Ik werkte eerst in de data science. Op een gegeven moment raakte ik een beetje uitgekeken op het gebruiken van algoritmen voor statistiek, en toen ben ik creatieve dingen met die algoritmes gaan doen. Een van de eerste concepten die ik bedacht had, ging viraal en kwam zelfs in een museum in Nieuw Zeeland terecht. Dat concept hield in dat ik algoritmes gebruikte om berichten op sociale media over bepaalde onderwerpen te verzamelen en daar een visueel kunstwerk mee te maken. Op mijn website, https://www.jeroenvandermost.com, kun je mijn voorgaande projecten bekijken.

Hoe is het AI-kunstveld sindsdien veranderd?
Tien jaar geleden was het eigenlijk al interessant genoeg dat er überhaupt technologie in het spel was. De afgelopen jaren is AI, met name door de komst van ChatGPT en soortgelijke AI generators, voor iedereen toegankelijk geworden. Dat resulteert eigenlijk in een overvloed van vrij middelmatige ‘kunst’. Het leuke is dat het nu juist weer de vraag is: hoe kun je werkelijk iets interessants maken met AI, zonder dat het enige interessante de technologie an sich is? Het dwingt je als creatieveling om na te denken over hoe je menselijke inbreng combineert met technologie.

Als ik burgemeester van Delft was…
…zou ik pleiten voor meer kunstinitiatieven, en dan vooral experimentele kunstwerken - die kunst en technologie combineren - in de openbare ruimte.