Artificial Intelligence moet mensenwerk blijven

DELFT - Hoe gaat Artificial intelligence (AI) ons leven beïnvloeden? Moeten we het omarmen of er juist bang voor zijn? Daarover ging het stadsgesprek dat afgelopen woensdag werd georganiseerd door Citykerk Delft in de Zuiderkerk aan het Achterom. 

Chris Verhoeven, universitair hoofddocent aan de TU Delft, werkt aan de combinatie van AI en robotica en ging in op de technische aspecten. “De kracht van AI zit enerzijds in een eindeloze hoeveelheid data die doorzocht kan worden, en anderzijds in de capaciteiten van robots die, anders dan wij, ‘gedachten’ met elkaar kunnen delen.” Is AI daarmee slim? Wel als je de Wikipedia-definitie van een ‘domme’ beslissing als maatstaf neemt. Volgens Wikipedia is een domme beslissing niets meer dan een beslissing die is genomen op basis van onvoldoende informatie. Hoe meer informatie, hoe beter de beslissing dus. En omdat wij de overload aan informatie niet kunnen behappen hebben we robots nodig om ons daarin te helpen. Als AI met goede intenties wordt ontwikkeld tenminste. En daar valt misschien wel één en ander op af te dingen, vindt theologe Maaike Harmsen. Want AI wordt al ingezet: “Zowel voor goede dingen, zoals de verdeling van beschikbare elektriciteit over ons stroomnet, als minder goede dingen, bijvoorbeeld om ons gekluisterd te houden aan onze mobieltjes. Recente incidenten met bijvoorbeeld Gemini laten zien dat AI ook vooringenomen kan zijn, met alle gevolgen van dien. En dat zijn dan nog kleine problemen, gekoppeld aan specifieke, doelgerichte AI. Als er ooit een ‘algemene’ AI ontstaat, ontstaan er nog grotere problemen.”

Mens tot mens

Vragen aan en van het publiek lieten zien dat AI al volop aanwezig is. Het wordt gebruikt voor uiteenlopende zaken, van werk tot het maken van sinterklaasgedichten. Het merendeel van de aanwezigen was gematigd enthousiast. Een mooi middel, maar niet zonder gevaar. Dat onderkennen de makers ook niet. “Wij willen best zorgrobots ontwikkelen, maar geen knuffelrobots”, benadrukte Verhoeven. “Sommige dingen moeten een zaak van mens tot mens blijven.” Oftewel: AI moet worden ontwikkeld binnen (morele) kaders. En dat moet meteen, want regelgeving loopt meestal achter. “Als het er is ben je te laat.” Dat zie je bijvoorbeeld met zaken als deepfakes, waar nu, in de aanloop naar de Amerikaanse verkiezingen, regels voor worden gesteld. En natuurlijk, ook minder morele regimes kunnen AI ontwikkelen. Daar moeten we alert op blijven.

Hoe we reageren op AI hangt ook af van je mensbeeld. “En uiteindelijk blijft de verantwoordelijkheid ervoor bij mensen liggen”, stelt Harmsen. “We mogen nooit eindigen met ‘het is nu eenmaal zo’. Computer says no mag dus niet het laatste woord zijn.